Kitakujo - Kontribuoj de uzanto [eo]

Ŝablono:ĈP-subteno

2008-05-03T18:52:54Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-subteno alinomita al Ŝablono:ĈP-subteno

Se vi havas ideojn pri la aranĝado de ĉi tiu [[vikio]], bonvolu meti tiujn en la [[Kitakujopedio:Idearo|Idearon]]. Ĉu vi konas pliajn paĝarojn, kiuj okupiĝas pri inventitaj lingvoj. Se jes, vi povos post [[Kitakujopedio:Alsaluto|alsaluto]] meti ilin en la komencan ĉapitron.<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-podpěra]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-redaktado

2008-05-03T18:52:34Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-redaktado alinomita al Ŝablono:ĈP-redaktado

Informoj, kiuj povus helpi al vi, troviĝas sub [[Kitakujopedio:Helpo|Helpo]]. [[Kitakujopedio:Ŝablonoj|Ŝablonoj]] plifaciligas la [[Kitakujopedio:Helpo kiel redakti?|redaktadon]].<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-wobdźěłanje]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-projektoj

2008-05-03T18:52:15Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-projektoj alinomita al Ŝablono:ĈP-projektoj

Aliaj vikioj pri inventitaj lingvoj ([[Angla lingvo|Angle]] conlangs) troviĝas jene:
*[http://wiki.frath.net/Main_Page FrathWiki],
*[http://talideon.com/concultures/wiki/ ConlangWiki],
*[http://wikibooks.org/wiki/Conlang Conlang Wikibook],
*[http://althistory.wikicities.com/wiki/ Althistory Wiki],
*[http://conlang.wikicities.com/wiki/ Conlang Wikicity].
*[http://home.unilang.org/main/wiki2/index.php/Main_Page Unilang Wiki] informas pri lingvoj kaj lingvorilataj temoj, sed nur en la [[Angla lingvo]].<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-projekty]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-kio estas Kitaka

2008-05-03T18:51:55Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-kio estas Kitaka alinomita al Ŝablono:ĈP-kio estas Kitaka

La [[Kitaka lingvo]] estas lingvo inventita de [[Tlustulimu]]. Ĝi estas la plej grava el la [[Kitakidaj lingvoj]]. Aliaj parencoj estas:
[[Dzitaka lingvo|Dzitaka]], [[Tivada lingvo|Tivada]], [[Joĵika lingvo|Joĵika]], [[Tivuka lingvo|Tivuka]], [[Dengutia lingvo|Dengutia]], [[Ĝiga lingvo|Ĝiga]] kaj [[Njaka lingvo|Njaka]] lingvoj.<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-Što je Kitakšćina]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-fantazia lando

2008-05-03T18:51:36Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-fantazia lando alinomita al Ŝablono:ĈP-fantazia lando

[[Tlustulimu]] "inventis" insularan landon, kie la homoj parolas la [[Kitaka lingvo|Kitakan lingvon]] kaj [[Kitakidaj lingvoj|ĝiajn parencojn]]. Sed sur la insularo ankaŭ ekzistas tri aliaj lingvofamiloj, nome la [[Kropua lingvo|Kropua]], [[Gratikaj lingvoj]] kaj [[Dorugidaj lingvoj]]. La Kropua estas parolata en la sudokcidentaj regionoj de la insularo. La Gratikaj lingvoj, nome [[Gratuka lingvo|Gratuka]] kaj [[Grateva lingvo|Grateva]] lingvoj, estas parolataj en la sudorientaj regionoj. Kaj el la Dorugidaj lingvoj nur restis la [[Doruga lingvo]], kiu najbaras al la [[Joĵika lingvo|Joĵika]], [[Tivuka lingvo|Tivuka]], kelkaj [[Kitaka lingvo|Kitakaj]] dialektoj kaj [[Grateva lingvo]].<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-fantazijowy kraj]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-bonvenon

2008-05-03T18:51:14Z

Wikichefo: Ŝablono:ÄˆP-bonvenon alinomita al Ŝablono:ĈP-bonvenon

Bonvenon sur la [[Kitakujopedio:Enkonduko|Kitakujopedio]] - paĝaro, sur kiu temas pri la [[Kitaka lingvo]], ĝiaj [[gramatiko]], [[vorto]]j kaj [[etimo]]. Krome ĉi tie temas pri la [[kitakidaj lingvoj|parencaj lingvoj]].<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefa paĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-witamy]]
</noinclude>

Ŝablono:Ŝablona dokumentado

2008-05-03T18:46:12Z

Wikichefo: Ŝablono:Åœablona dokumentado alinomita al Ŝablono:Ŝablona dokumentado

__NOEDITSECTION__

<div style="color:grey; text-align:center;"><small>'''Dokumentado sub ĉi tiu teksto ne montriĝas, se la ŝablono estas uzata.'''</small></div>
<div class="toccolours" style="background: #FFFFEE; border: 1px solid #FFDAB9;font-size:1em;">
{{{1}}}
</div>

<noinclude>
{{Ŝablona dokumentado|1=
==Celo==
Ĉi tiu ŝablono povas esti uzata por aldono de informoj pri la celo kaj uzado de ŝablono en la Kitakujopedio. Krom tio ĝi servas por tio, zo by rozdźělenje zasadźowałe mjezy předłohu a informaciju wo wužiwanju, kotraž so do nastawka njezasadźuje, hdyž předłoha so wužiwa.

==Uzado==
La ŝablono povas esti uzata kun unu parametro kaj servas esti metata inter <noinclude></noinclude>.
<pre><nowiki><noinclude>
{{</nowiki>Ŝablona dokumentado|1=
Klarigo de la celo
kaj uzado
de la ŝablono
<nowiki>}}
</noinclude></nowiki></pre>

Proponite estas ĉiam uzi en la ŝablonaj informoj la sekvajn erojn:
*Celo
*Uzado
Kaj kiam tio validas ankaŭ:
*Standardaj valoroj
*Rilataj ŝablonoj
Por superrigardeblecoo estu konsilinde aldoni <nowiki>==</nowiki> ĉirkaŭ la titolon.
==Vidu ankaŭ==
*{{Ŝ|Dok}} a {{Ŝ|Ŝablona navigado}} (bonvolu uzi, se dokumentado estas tre kompleksa.)
}}

[[Kategorio:Helpaj ŝablonoj|Ŝablona dokumentado]]

</noinclude>

Ĉefpaĝo

2008-05-03T18:42:34Z

Wikichefo: ÄˆefpaÄ?o alinomita al Ĉefpaĝo

<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#eee
|titola grandeco=1.5em
|titolo = Bonvenon!
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-bonvenon
|fona koloro de enhavo=#eee}}
</div>
<div style="width:100%;">

<div style="width:48%;float:left;">
<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#fec
|titolo = Kio estas la Kitaka lingvo?
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-kio estas Kitaka
|fona koloro de enhavo=#fec}}
</div>
<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#efe
|titolo = Fantazia lando
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-fantazia lando
|fona koloro de enhavo=#efe}}
</div>
</div>

<div style="width:48%;float:right;">
<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#fce
|titolo = Subteno
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-subteno
|fona koloro de enhavo=#fce}}
</div>
<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#ece
|titolo = Redaktado
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-redaktado
|fona koloro de enhavo=#ece}}
</div>
<div>
{{Kesto kun ŝablono
|fona koloro de titolo=#ecf
|titolo = Similaj projektoj
|ŝablono = Ŝablono:ĈP-projektoj
|fona koloro de enhavo=#ecf}}
</div>
</div>
{{-}}
</div>

[[de:Hauptseite]]
[[hsb:Hłowna strona]]

Kitaka lingvo

2007-08-29T17:35:20Z

Wikichefo: interwiki

{{Lingvo|
nomo=Kitáka kéli, Kitáki, <br />Kiréna kéli, Kiréni|
nomo esperante=Kitaka lingvo, <br />Kirena lingvo|
nomo germane=Kitakisch, Kirenisch|
lando=Kitakio[[Katvorio|<sup>1</sup>]]|
regiono=tuta lando|
denaskuloj=0|
lernantoj=ĉa. 3|
klasifiko=planita|
fam1=[[Kitakidaj lingvoj|Kitakida]]|
fam2=Centra Kitakida|
fam3= |
fam4= |
statuso= |
normigo= |
kodo1=kt|
kodo2=ktk|
mapo=nix.jpg
}}

La '''Kitaka lingvo''' estas unu el la planitaj lingvoj de [[Tlustulimu]]. La lingvo apartenas al la [[Kitakidaj lingvoj]]. Ĝi estas parolata sur la fantazia insulo [[Katvorio]] kaj kelkaj ĉirkaŭantaj insuletoj.

== Noma etimo ==
La nomo de la '''Kitaka lingvo''' estiĝis jene: [[ki-]] el la {{VP|vpe=Svahila_lingvo|chitie=Svahila}} [[prefikso]] ki- kaj tak- el la {{VP|vpe=Surinama_lingvo|chitie=Surinama}} taki "paroli". Ĝi krome parencas al la verbo [[na-]][[toka]] "paroli" estiĝinta el la {{VP|vpe=Angla_lingvo|chitie=Angla}} talk [{{IPA|tɔk}}]. Do, ĝia nomo signifas "parollingvo".

== Trajtoj ==
En la baza lingvonivelo ĝi havas [[kazo|27 kazojn]]. Krom [[singularo]] kaj [[pluralo]] ĝi ankaŭ havas [[dualo|dualon]]. La plej nekutima trajto ĉe la [[deklinacio|deklinacieblaj]] vortoj estas [[tempindikiloj]].

=== Alfabeto ===
a, b, c, ć [ĉ], d, e, f, g, h, hh [ĥ], i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, ś [ŝ], t, u, v, w [ŭ], z, ź [ĵ]

Pli detalaj informoj troviĝas sub [[alfabeto]].

=== Vortospecoj ===
Ĝi konas la [[vortospeco|vortospecojn]]:
* [[substantivo]]
* [[adjektivo]]
* [[pronomo]]
* [[apozicio]]
** [[prepozicioj]]
** [[postpozicioj]]
* [[verbo]]
** [[modalaj verboj]]
** [[helpaj verboj]]
** [[verboklasoj]]
** [[verbotipoj]]
** [[kopulo]]
** [[stato-verbo]]
** [[faro-verbo]]
** [[neregula verbo]]
* [[adverbo]]
* [[junkcio]]
** [[konjunkcio]]
** [[subjunkcio]]
* [[partikulo]]
* [[sonsimboliko]]
** [[interjekcio]]
** [[onomatopeo]]
** [[Bestaj sonoj]]
** [[Son-verboj]]
* [[numeralo]]
== Vortfara sistemo ==
La vortfarado povas okazi per [[kumetado]], per [[afiksoj]] kaj per ŝanĝiĝo de la vortspeca [[finaĵo]]. Je la formado de substantivo el alia substantivo per afiksoj povas necesi [[genroŝanĝiĝo]]. Krome la [[rangeco]] limigas kelkfoje la kunmeteblon de radiko kun certaj afiksoj kaj [[afiksoidoj]].

== Vidu ankaŭ ==
*[[Trajtaro]]
*[[Genroevoluo]]
*[[Konjugacio|Verberoj]]

[[Kategorio:Lingvo]]
[[Kategorio:Kitakida lingvo]]

{{ĝermo-lingvo}}
[[hsb:Kitakšćina]]

Ŝablono:IPA-Text

2007-08-29T17:31:35Z

Wikichefo: interwiki

<span class="IPA" style="font-family:Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, Lucida Grande, TITUS Cyberbit Basic, Code2000, MV Boli, MS Mincho, Arial, sans-serif; text-decoration:none!important">{{{1}}}</span><noinclude>
[[hsb:Předłoha:IFA-tekst]]
</noinclude>

Ŝablono:IPA

2007-08-29T17:28:18Z

Wikichefo: interwiki, korekto interwiki

<nowiki></nowiki>[[Kitakujopedio:Fonetika skribo|{{IPA-Text|{{{1}}}}}]]<nowiki></nowiki>
<noinclude>
[[wp:de:Vorlage:IPA]]
[[hsb:Předłoha:IFA]]
</noinclude>

Ŝablono:VP

2007-08-29T17:14:04Z

Wikichefo: interwiki

<noinclude>
Ĉi tiu ŝablono ebligas enmeton de ligilo al esperantolingva vikipedio pri la koncerna temo.

Ĝi aplikatas jene:<br />
<nowiki>{{VP|vpe=teksto en esperanto-vikipedio|chitie=ĉi tiea teksto}}</nowiki>
[[hsb:Předłoha:WP]]
</noinclude>
[http://eo.wikipedia.org/wiki/{{{vpe}}} {{{chitie}}}]

Ŝablono:Prettytable

2007-08-29T16:58:33Z

Wikichefo: korekto, interwiki

border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="margin:1em 1em 1em 0; border-style:solid; border-width:1px; border-collapse:collapse; empty-cells:show"<noinclude>

[[hsb:Předłoha:RjanaTabela]]
</noinclude>

Kitakujo:Enkonduko

2007-08-27T08:30:31Z

Wikichefo: interwiki

Kitakujopedio estas vikio pri diversaj inventitaj lingvoj, precipe pri la [[Kitaka lingvo]].

== Kio enestu? ==
*Gramatikaj detaloj de la [[Kitaka lingvo]] kaj ties [[Kitakidaj lingvoj|parencoj]].
*Kiujn vortojn uzas la [[Kitakano|Kitakanoj]]?
*[[Etimo]] de ĉiuj vortoj kaj informoj pri ties parenceco.
*Kiujn [[Neologismo|neologismojn]] vi proponas surbaze de la [[Kitakujopedio:Kiel fari neologismojn|rilataj reguloj]]?

== Kio ne enestu ==
*Stultaĵoj pri famuloj aŭ fifamuloj
*Politikaj diskutoj, kiuj ne rilatas al la ĉeftemaro.
[[hsb:Kitakijopedija:Wo Kitakijopediji]]

Ŝablono:ĈP-projektoj

2007-08-26T16:10:53Z

Wikichefo: interwiki

Ŝablono:ĈP-redaktado

2007-08-26T16:09:35Z

Wikichefo: korekto de kategorio

Ŝablono:ĈP-redaktado

2007-08-26T16:03:12Z

Wikichefo: interwiki, kategorio

Informoj, kiuj povus helpi al vi, troviĝas sub [[Kitakujopedio:Helpo|Helpo]]. [[Kitakujopedio:Ŝablonoj|Ŝablonoj]] plifaciligas la [[Kitakujopedio:Helpo kiel redakti?|redaktadon]].<noinclude>
[[Kategorio:Ŝablono:Ĉefpaĝo]]
[[hsb:Předłoha:HS-wobdźěłanje]]
</noinclude>

Ŝablono:ĈP-fantazia lando

2007-08-26T15:46:28Z

Wikichefo: interwiki

Ŝablono:ĈP-subteno

2007-08-26T15:35:43Z

Wikichefo: interwiki

Ŝablono:ĈP-kio estas Kitaka

2007-08-26T15:26:59Z

Wikichefo: interwiki

Ŝablono:ĈP-bonvenon

2007-08-26T15:09:48Z

Wikichefo: interwiki

Ŝablono:ĈP-redaktado

2007-08-16T17:53:00Z

Wikichefo: korekto

Informoj, kiuj povus helpi al vi, troviĝas sub [[Kitakujopedio:Helpo|Helpo]]. [[Kitakujopedio:Ŝablonoj|Ŝablonoj]] plifaciligas la [[Kitakujopedio:Helpo kiel redakti?|redaktadon]].

Kazo

2007-08-16T14:56:56Z

Wikichefo: interwiki

El la eblecoj esprimi kazojn (afikso: sufikso - en la keĉua, ajmara; tjurkaj kaj finnougraj, metatezo - en araba, ablaŭto - en irlanda, akcentŝanĝo - en rusa, tonŝanĝo - en kelkaj afrikaj lingvoj, aŭ kombinoj - en slavaj kaj litova) la Kitaka elektis la afikson, nome sufikson kiel tipon de afikso.

== normalaj ==
Pliaj kazoj ekzistas en Joźik- kaj Tivad-najbaraj dialektoj, Joźik- kaj Tivuk-najbaraj dialektoj kaj en la Tivada, Joźika, Tivuka kaj Dęgutia lingvoj.

La nombro de la kazoj en la Dzitaka kaj Dzitak-najbaraj dialektoj kontraŭe estas tre malalta. Nur 7 kazoj restis en suda dialekto kaj 10 en meza kaj norda dialektoj de la Dzitaka. La Dźiga havas la plej malmultajn kazojn, nome 2.

=== primaraj ===
{| {{Prettytable}}
! num.
! nomo
! námi
! esp-o
! kitake
! Mez.
! Mn.
! Pra.
|-
| 1.
| nominativo
| nàmi-pádzi
| -
| -
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
|-
| 2.
| genitivo
| becpádzi
| de
| -[[ni]] (<-na)(*)
| {{jes}} | J
| {{parte}} | T4
| {{ne}} | N
|-
| 3.
| posesivo
| hèmpo-pádzi
| de
| -[[de]]
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
| {{ne}} | N
|-
| 4.
| partitivo
| dèjlo-pádzi
| da
| -[[wak]] #1 (Mn.Kit./Dial./Soc.: -[[so (finaĵo)|so]])
| {{jes}} | J
| {{parte}} | T2
| {{ne}} | N
|-
| 5.
| dativo
| giw-pádzi
| al
| -[[ge]]
| {{jes}} | J
| {{parte}} | T6
| {{ne}} | N
|-
| 6.
| lativo
| gegàmi-pádzi
| al
| {{verda}} | -[[ku]] #2
| {{jes}} | J
| {{parte}} | T5
| {{ne}} | N
|-
| 7.
| akuzativo
| kàjloso-pádzi
| -n
| -[[n]]
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
|-
| 8.
| ablativo
| skèto-pádzi
| de, el
| {{verda}} | -[[ket]] #3
| {{jes}} | J
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 9.
| rowspan="2" | lokativo
| rowspan="2" | pjàsi-pádzi
| rowspan="2" | ĉe, en, sur, …
| {{verda}} | -[[saj]] #4
| {{jes}} | J
| {{jes}} | J
| {{ne}} | N
|-
| 10.
| -[[pi]]
| {{jes}} | J
| {{ne}} | N9
| {{ne}} | N
|-
| 11.
| komitativo
| skèjo-pádzi
| kun
| -[[ga]]
| {{parte}} | T12
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 12.
| instrumentalo
| èlo-pádzi
| per
| -[[pe]]
| {{parte}} | T11
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 13.
| agentivo
| rugèro-pádzi
| de
| -[[t]] #5
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 14.
| postpozitivo
| pàsaso-pádzi
| -
| -[[l]]
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 15.
| translativo
| samcuj-pádzi
| ol
| -[[ksi]]
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 16.
| benefaktivo
| svèo-pádzi
| por
| -[[vad]] (Var.: -var, -val; -vad¸)
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 17.
| kaŭzalo
| kàwsu-pádzi
| pro
| -[[rajku]]
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|-
| 18.
| esivo
| èso-pádzi
| kiel
| -[[dźot]] #6
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
| {{ne}} | N
|}
{{Komento-6|
teksto1=#1: Ĝi ĝemelas kun [[wákjari]] "kelkaj"|
teksto2=#2:Ĝi etimologie identas kaj funkcie parte similas al la samsona prepozicio. Ĝi ankaŭ subtenatas de la Hindia postpozicio '''ko''', ekz.: Ram '''ko''' "al Ramo" Krome la Bengala kazosufikso -'''ke''' subtenas ĝin, kvankam la funkcio estas dativa, ekz. kôla-'''ke''' "al banano"|
teksto3=#3: Ĝi ĝemelas kun [[na-]][[skéta]] "foriri" kaj Mn.Kit.: -kéta. Regione estas -kel, el Kazaĥa: keliv "veni" Ĝi funkcie similas al Turka ablativo je -dan/-den.|
teksto4=#4: Ĝi ĝemelas kun [[na-]][[dzája]] "troviĝi"|
teksto5=#5: Ĝi ĝemelas kun [[ot]] "de".|
teksto6=#6: Ĝi ĝemelas kun [[dźóti]] "stato; eco"
}}
<br />
{{Rimarko|
teksto=RIM: (*) La formo -na estas malnova kaj ekzistas nur en la nord-orientaj dialektoj. Krome ekzistas interaj formoj je -nä, -ne kaj -nė. La mar-verde markitaj finaĵoj servas kiel distingiloj por lokaj pre- kaj postpozicioj.}}
==== Historie ====
#En la [[Mezepoka Kitaka]] nur estis 10 kazoj, nome tiuj kun la numeroj 1, 2, 3, 4, 5+6, 7, 9, 10, 8, 11+12. La sekundaraj ankoraŭ estis sociolektaj.
#En la [[Malnova Kitaka]] nur ekzistis ses kazoj, nome tiuj kun la numeroj 1, 3, 2+4, 7, 5+6 kaj 9. Ĉiuj aliaj ankoraŭ ne ekzistis.
#La [[Prakitaka]] eĉ nur havis du kazojn, kiel Esperanto.

=== sekundaraj ===
{{Rimarko|
teksto=RIM: Laŭ buruŝaska, hungara modeloj kaj parte finna modelo, sed pli regulaj. Pliaj tiaj kazoj estas sociolektaj.}}
{| {{Prettytable}}
! rowspan="3" | pozicio
! rowspan="3" | [[dzájajko]]<sup>1</sup>
! rowspan="3" | komuna
! situo
! almovo
! demovo
|-
| Keĉ.: -pi
| Nen.: n'aa'
| Rus.: из [iz]
|-
| -[[dzájpo]] #1
| -[[géjpo]] #1
| -[[gámpo]] #1
|-
| eno
| [[en|éno]]
| -[[be]]-<sup>2</sup> #2
| -[[be|bep]]<sup>3</sup>
| -[[be|ben]]<sup>4</sup>
| -[[be|bes]]<sup>5</sup>
|-
| supero
| [[úpre|úpreo]]
| -[[pe (sekundara kazo)|pe]]-<sup>6</sup> #3
| -[[pe (sekundara kazo)|pep]]
| -[[pe (sekundara kazo)|pen]]<sup>7</sup>
| -[[pe (sekundara kazo)|pes]]
|-
| ĉeo
| [[bej|béjo]]
| -[[ta]]- #4
| -[[ta|tap]]
| -[[ta|tan]]<sup>8</sup>
| -[[ta|tas]] #5
|}
*<sup>1</sup>Variaĵo: dzéjko.
*<sup>2</sup>Malnova Kitaka/Dialekto: -bel-.
*<sup>3</sup>Variaĵoj: -bup, -belp, -berp.
*<sup>4</sup>Variaĵoj: -bot, -belt, -bert/-bern.
*<sup>5</sup>Variaĵoj: -bels, -bers.
*<sup>6</sup>Dialekto: -pä-.
*<sup>7</sup>Variaĵoj: -pet, -pät/-pän.
*<sup>8</sup>Variaĵo: -tat.
{{Komento-5|
teksto1=#1: Jen la malantaŭa parto de la nomo por ĉi tiu kazo.|
teksto2=#2: Modelas la Hungara (-ben/-ban, -be/-ba, -ből/-ból el bél) kaj Buruŝaska (-ul-e (-ul-o), -ul-ar (-ar-ul-o), -ul-um)|
teksto3=#3: Modelas Finna (päällä, päälle, päältä), Estona (peal, peale, pealt), Hungara (fölött, fölé, felől) kaj Vepsa (-pää(i) [alativo]) lingvoj.|
teksto4=#4: Modelas Buruŝaska en Hunza-dialekto (-al-e, -al-ar, -al-um)|
teksto5=#5: Ĉi tiu kazo similas al la Finna ablativo je -lta/-ltä.
}}

== sociolektaj ==
En la [[Malnova Kitaka]] nur ekzistis unu el ili, nome la lokativo 3 je -jm.
=== primaraj ===
{| {{Prettytable}}
! num.
! nomo
! námi
! esp-o
! kitake
|-
| 1.
| lokativo
| pjàsi-pádzi
| ĉe, sur, en, …
| {{malnova}} | -[[jm]] (Var.: -jme, -mjë (dial.)) #1
|-
| 2.
| destinativo
| wìtu-pádzi
| direkte al
| -[[ruk]]
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: Atentu ke ĝi kaŭzas malregulaĵon ĉe substantivoj je "-i". -i > -e, ekz.: '''nóni > nónejm'''.}}

=== sekundaraj ===
{| {{Prettytable}}
! rowspan="3" | pozicio
! rowspan="3" | [[dzájajko]]<sup>1</sup>
! rowspan="3" | komuna
! situo
! almovo
! demovo
|-
| Keĉ.: -pi
| Nen.: n'aa'
| Rus.: из [iz]
|-
| -[[dzájpo]] #1
| -[[géjpo]] #1
| -[[gámpo]] #1
|-
| suro
| [[up|úpo]]
| -[[we]]- #2
| -[[we|wep]]
| -[[we|wen]]
| -[[we|wes]]
|-
| ĉirkaŭo
| [[sírke|sírkeo]]
| -[[bu]]-<sup>2</sup>
| -[[bu|bup]]<sup>3</sup>
| -[[bu|bun]]<sup>4</sup>
| -[[bu|bus]]<sup>5</sup>
|-
| subo
| [[zem|zémo]]
| -[[ni (sekundara kazo)|ni]]-
| -[[ni (sekundara kazo)|nip]]<sup>6</sup>
| -[[ni (sekundara kazo)|nin]]<sup>7</sup>
| -[[ni (sekundara kazo)|nis]]
|-
| dekstro
| [[désna|désno]]
| -[[ga (sekundara kazo)|ga]]-
| -[[ga (sekundara kazo)|gap]]
| -[[ga (sekundara kazo)|gan]]
| -[[ga (sekundara kazo)|gas]]
|-
| maldekstro
| [[śúja|śújo]]
| -[[djo]]-
| -[[djo|djop]]
| -[[djo|djon]]
| -[[djo|djos]]
|-
| antaŭo
| [[pire|píreo]]
| -[[pir]]- (#3)
| -[[pir|pirp]]
| -[[pir|pirn]]
| -[[pir|pirs]]
|-
| malantaŭo
| [[an-|an]][[pire|píreo]]
| -[[hi]]-
| -[[hi|hip]]
| -[[hi|hin]]
| -[[hi|his]]
|}
*<sup>1</sup>Variaĵo: dzéjko.
*<sup>2</sup>Malnova Kitaka/Dialekto: -bum-.
*<sup>3</sup>Variaĵoj: -bump, -bųp.
*<sup>4</sup>Variaĵoj: -bumt, -bunt.
*<sup>5</sup>Variaĵoj: -bums, -buns, -bųs.
*<sup>6</sup>Variaĵoj: -nisp, -nif.
*<sup>7</sup>Variaĵo: -nins.
{{Komento-3|
teksto1=#1: Jen la malantaŭa parto de la nomo por ĉi tiu kazo.|
teksto2=#2: Ĝi modelas laŭ Buruŝaska (-aṭ-e, -aṭ-ar, -aṭ-um).|
teksto3=#3: Ĉi tiuj finaĵoj ĝemelas kun pìre(-saj/-ku/-ket) kaj pírevo(-saj/-ku/-ket).
}}
<br />
{{Rimarko|
teksto=RIM: La supraj kazoj aperas sociolekte ankaŭ en la lingvoj [[tivada lingvo|tivada]], [[joĵika lingvo|joĵika]], [[tivuka lingvo|tivuka]] kaj [[dengutia lingvo|dęgutia]], sed ne en la [[ĝiga lingvo|dźiga]] kaj [[dzitaka lingvo|dzitaka]]. Krome ili mankas en la [[dzitak-najbaraj dialektoj]]. Ili nur sporade aperas en la "mezaj" dialektoj de la Kitaka. (Do evitu ilin tie!)}}

== Dialektaj kaj parenc-lingvaj kazoj ==
{| {{Prettytable}}
! num.
! Kitake
! Esp-e
! Dialekte
! Esp-e
! Kitaka nomo
! Kie?
|-
| 1.
| béri
| ekde
| -ber
| ekde
| àlku-pádzi
| Jóp-akti, Dóŋk-akti, Ráv-akti, Tójk-akti
(Jáśk-akti, Twéd-akti, Rújk-akti, Svót-akti, Kvónt-akti)
|-
| 2.
| dóre
| laŭ
| -dor
| laŭ (loka)
| dòro-pádzi
| Dóŋk-akti, Ráv-akti, Tójk-akti
(Jáśk-akti, Twéd-akti, Rújk-akti, Svót-akti, Kvónt-akti)
|-
| 3.
| na-gáma
| veni
| -gam
| ĝis
| gugàmo-pádzi
| Ráv-akti, Tójk-akti
(Jásk-akti, Twéd-akti, Rújk-akti, Svót-akti, Kvónt-akti)
|-
| 4.
| túkuo
| fino
| -tuk
| ĝis (finfine)
| tùku-pádzi
| Twéd-akti, Rújk-akti, Svót-akti, Kvónt-akti
|-
| 5.
| wújpi
| escepto
| -wujp
| krom
| wùjpi-pádzi
| Rújk-akti, Svót-akti, Kvónt-akti
|-
| 6.
| kési
| mezo; centro
| -kes
| meze en
| kèsi-pádzi
| Svót-akti, Kvónt-akti
|-
| 7.
| X
| X
| -kor
| dum, je
| vàkti-pádzi
| Búdi, Péśti (Ráv-akti)
|}

==Aliaj vikioj==
*[[wp:eo:Kazo|En la esperanta Vikipedio]]

Prefikso

2007-08-16T14:50:29Z

Wikichefo: interwiki

{{Ĝermo-lingvo}}

Prefikso estas subtipo de [[afiksoj|afikso]] kaj ĝi antaŭas la [[radiko|radikon]]. Ekz. '''àsli'''nônu "praavo".

{{Vidu vortfarado}}

==Aliaj vikioj==
*[[wp:eo:Prefikso|En la esperanta Vikipedio]]

Ĉefpaĝo

2007-08-16T13:32:34Z

Wikichefo: interwiki

Ĉefpaĝo

2007-08-16T12:17:49Z

Wikichefo: interwiki

Ĉefpaĝo

2007-08-14T17:29:07Z

Wikichefo: korekto

Ĉefpaĝo

2007-08-14T17:22:18Z

Wikichefo: formatigo, ŝablono

Ŝablono:ĈP-bonvenon

2007-08-14T17:20:03Z

Wikichefo: ŝovo de enhavo en alian ŝablonon

Ŝablono:ĈP-projektoj

2007-08-14T17:19:33Z

Wikichefo: subŝablono por la ĉefa paĝo

Ŝablono:ĈP-redaktado

2007-08-14T17:14:23Z

Wikichefo: el alia ŝablono

Informoj, kiuj povus helpi al vi, troviĝas sub [[Kitakujopedio:Helpo]]. [[Ŝablonoj]] plifaciligas la [[kitakujopedio:Helpo kiel redakti?|redaktadon]].

Ŝablono:Ŝablona dokumentado

2007-08-09T18:30:09Z

Wikichefo: traduko

Ŝablono:Ŝablona dokumentado

2007-08-09T18:15:51Z

Wikichefo: Předłoha:Dokumentacija za předłohu alinomita al Ŝablono:Ŝablona dokumentado: traduko

__NOEDITSECTION__

<div style="color:grey; text-align:center;"><small>'''Dokumentacija pod tutym tekstom so njepokaza, jeli předłoha bu wužiwana.'''</small></div>
<div class="toccolours" style="background: #FFFFEE; border: 1px solid #FFDAB9;font-size:1em;">
{{{1}}}
</div>

<noinclude>
{{Dokumentacija za předłohu|1=
==Cil==
Tuta předłoha móže so za dodaće informacijow wo cilu a wužiwanju předłohi we Wikipediji wužiwana. Nimo toho słuži wona za to, zo by rozdźělenje zasadźowałe mjezy předłohu a informaciju wo wužiwanju, kotraž so do nastawka njezasadźuje, hdyž předłoha so wužiwa.

==Wužiwanje==
Předłoha móže so wužiwana z jednym parametrom a słuži so mjezy <noinclude></noinclude> zasadźować.
<pre><nowiki><noinclude>
{{</nowiki>Dokumentacija za předłohu|1=
Wujasnjować cil
a wužiće
předłohi
<nowiki>}}
</noinclude></nowiki></pre>

Je namjetowane přeco wužiwać w informacije wo předłoze slědowace kapitle:
*Cil
*Wužiwanje
A hdy to tež płaći:
*Standardowe hódnosće
*Poćahowace předłohi
Za přehlad je poručowane přidać semikolon (;) před titule abo <nowiki>==</nowiki> wokoło titulow.
==Hlej tež==
*{{Předłoha|Doc}} a {{Předłoha|Template navigation}} (wužiwaj prošu, jeli dokumentacija je jara kompleksna a testowe přikłady tam funguja.)
}}

[[Kategorija:Wikipedija:Pomocne předłohi|Dokumentacija za předłohu]]

[[fr:Modèle:Info modèle]]
[[nl:Sjabloon:Sjablooninfo]]
</noinclude>

Ŝablono:Ŝablona dokumentado

2007-08-09T18:15:04Z

Wikichefo: 1 revision(s)

Ŝablono:Kesto

2007-08-09T18:07:00Z

Wikichefo: traduko

{| style="border-style:solid; border-width:{{{bw|2}}}px; border-color:{{{bc|#dddddd}}}; background-color:{{{b|#ffffff}}};"
| style="color:{{{c|#000000}}};" |{{{teksto}}}
|}<noinclude>
{{ŝablona dokumentado|1=
Ebligas individue formatitan keston.

* bw = border-width, larĝeco de la ĉirkaŭkesto
* bc = border-color, koloro de la ĉirkaŭkesto
* b = background-color, fona koloro
* c = color; teksta koloro
*teksto = enhavo
}}
[[Kategorio:Ŝablono:Formatigilo|{{PAGENAME}}]]

</noinclude>

Ŝablono:Kesto

2007-08-09T17:59:15Z

Wikichefo: Předłoha:Kašćik alinomita al Ŝablono:Kesto: traduko

{| style="border-style:solid; border-width:{{{bw|2}}}px; border-color:{{{bc|#dddddd}}}; background-color:{{{b|#ffffff}}};"
| style="color:{{{c|#000000}}};" |{{{tekst}}}
|}<noinclude>
{{dokumentacija za předłohu|1=
Zmóžni indiwiduelne formowanje kašćika.

* bw = border-width, šěrokosć wobłuka
* bc = border-color, barba wobłuka
* b = background-color, barba pozadka
* c = color; barba teksta
*tekst = wobsah
}}
[[Kategorija:Předłoha:Formatowanska pomoc|{{PAGENAME}}]]
[[de:Vorlage:Box]]
</noinclude>

Ŝablono:Kesto por sciigo

2007-08-09T17:57:19Z

Wikichefo: kategorio

{| align="center" class="{{{id}}}" style="background: {{{fona koloro}}}; border: 1px solid #aaa; padding: .2em; margin: 3px auto; font-size: 95%; width: 80%;"
| align="center" valign="middle" width="50px"| [[Dosiero:{{{dosiero}}}|40px|]]
| align="center" |'''{{{kaplinio}}}'''<br/><small>{{{sciigo}}}</small>
|}<noinclude>
==Pliaj variabloj==
*''id'' por css-klaso
*''fona koloro''

[[Kategorio:Ŝablono por ŝablonoj]]

</noinclude>

Ŝablono:Kesto por sciigo

2007-08-09T17:49:19Z

Wikichefo: traduko

{| align="center" class="{{{id}}}" style="background: {{{fona koloro}}}; border: 1px solid #aaa; padding: .2em; margin: 3px auto; font-size: 95%; width: 80%;"
| align="center" valign="middle" width="50px"| [[Dosiero:{{{dosiero}}}|40px|]]
| align="center" |'''{{{kaplinio}}}'''<br/><small>{{{sciigo}}}</small>
|}<noinclude>
==Pliaj variabloj==
*''id'' por css-klaso
*''fona koloro''

[[Kategorio:Kitakujopedio:Ŝablono por ŝablonoj]]

</noinclude>

Ŝablono:Kesto por sciigo

2007-08-09T17:45:59Z

Wikichefo: Předłoha:Kašćik za zdźělenku alinomita al Ŝablono:Kesto por sciigo: traduko

{| align="center" class="{{{id}}}" style="background: {{{barba pozadka}}}; border: 1px solid #aaa; padding: .2em; margin: 3px auto; font-size: 95%; width: 80%;"
| align="center" valign="middle" width="50px"| [[Wobraz:{{{wobraz}}}|40px|]]
| align="center" |'''{{{hłójčka}}}'''<br/><small>{{{zdźělenka}}}</small>
|}<noinclude>
==Dalšej wariabli==
*''id'' za css-klasu
*''barba pozadka''

[[Kategorija:Wikipedija:Předłoha za předłohi]]
[[cs:Šablona:Zpráva]]
[[en:Template:Message box]]
[[ru:Шаблон:Message box]]
[[sk:Šablóna:Message box]]
[[vi:Tiêu bản:Message box]]
</noinclude>

Ŝablono:Kesto

2007-08-09T17:44:55Z

Wikichefo: 1 revision(s)

{| style="border-style:solid; border-width:{{{bw|2}}}px; border-color:{{{bc|#dddddd}}}; background-color:{{{b|#ffffff}}};"
| style="color:{{{c|#000000}}};" |{{{tekst}}}
|}<noinclude>
{{dokumentacija za předłohu|1=
Zmóžni indiwiduelne formowanje kašćika.

* bw = border-width, šěrokosć wobłuka
* bc = border-color, barba wobłuka
* b = background-color, barba pozadka
* c = color; barba teksta
*tekst = wobsah
}}
[[Kategorija:Předłoha:Formatowanska pomoc|{{PAGENAME}}]]
[[de:Vorlage:Box]]
</noinclude>

Ŝablono:Kesto por sciigo

2007-08-09T17:44:54Z

Wikichefo: 1 revision(s)

Ĉefpaĝo

2007-08-04T17:07:02Z

Wikichefo: Protektita :Ĉefpaĝo: ĉefa paĝo [edit=autoconfirmed:move=autoconfirmed]

{| style="background-color:#eee;padding:.6em;"
! align="center" style="font-size:2em" | Bonvenon!
|-
| Bonvenon sur la [[Kitakujopedio:Enkonduko|Kitakujopedio]] - paĝaro, sur kiu temas pri la [[Kitaka lingvo]], ĝiaj [[gramatiko]], [[vorto|vortoj]] kaj [[etimo]]. Krome ĉi tie temas pri la [[Kitakidaj lingvoj|parencaj lingvoj]].
|-
| Informoj, kiuj povus helpi al vi, troviĝas sub [[Kitakujopedio:Helpo]]. [[Ŝablonoj]] plifaciligas la [[Kitakujopedio:Helpo kiel redakti?|redaktadon]].
|-
| Aliaj vikioj pri inventitaj lingvoj ([[Angla lingvo|Angle]] conlangs) troviĝas jene: [http://wiki.frath.net/Main_Page FrathWiki], [http://talideon.com/concultures/wiki/ ConlangWiki], [http://wikibooks.org/wiki/Conlang Conlang Wikibook], [http://althistory.wikicities.com/wiki/ Althistory Wiki], [http://conlang.wikicities.com/wiki/ Conlang Wikicity].

[http://home.unilang.org/main/wiki2/index.php/Main_Page Unilang Wiki] informas pri lingvoj kaj lingvorilataj temoj, sed nur en la [[Angla lingvo]].
|}
{| style="background-color:#fec;padding:.6em;"
|
== Kio estas la Kitaka lingvo? ==
|-
| La [[Kitaka lingvo]] estas lingvo inventita de [[Tlustulimu]]. Ĝi estas la plej grava el la [[Kitakidaj lingvoj]]. Aliaj parencoj estas:
[[Dzitaka lingvo|Dzitaka]], [[Tivada lingvo|Tivada]], [[Joĵika lingvo|Joĵika]], [[Tivuka lingvo|Tivuka]], [[Dengutia lingvo|Dengutia]], [[Ĝiga lingvo|Ĝiga]] kaj [[Njaka lingvo|Njaka]] lingvoj.
|}
{| style="background-color:#efe;padding:.6em;"
|
== Fantazia lando ==
|-
| [[Tlustulimu]] "inventis" insularan landon, kie la homoj parolas la [[Kitaka lingvo|Kitakan lingvon]] kaj [[Kitakidaj lingvoj|ĝiajn parencojn]]. Sed sur la insularo ankaŭ ekzistas tri aliaj lingvofamiloj, nome la [[Kropua lingvo|Kropua]], [[Gratikaj lingvoj]] kaj [[Dorugidaj lingvoj]]. La Kropua estas parolata en la sudokcidentaj regionoj de la insularo. La Gratikaj lingvoj, nome [[Gratuka lingvo|Gratuka]] kaj [[Grateva lingvo|Grateva]] lingvoj, estas parolataj en la sudorientaj regionoj. Kaj el la Dorugidaj lingvoj nur restis la [[Doruga lingvo]], kiu najbaras al la [[Joĵika lingvo|Joĵika]], [[Tivuka lingvo|Tivuka]], kelkaj [[Kitaka lingvo|Kitakaj]] dialektoj kaj [[Grateva lingvo]].
|}

== Subteno ==
Se vi havas ideojn pri la aranĝado de ĉi tiu [[vikio]], bonvolu meti tiujn en la [[Kitakujopedio:Idearo|Idearon]]. Ĉu vi konas pliajn paĝarojn, kiuj okupiĝas pri inventitaj lingvoj. Se jes, vi povos post [[Kitakujopedio:Alsaluto|alsaluto]] meti ilin en la komencan ĉapitron.

Kitakidaj lingvoj

2007-08-04T16:53:15Z

Wikichefo: kategorio

La [[Kitaka lingvo]] havas kelkajn parencojn, kies simileco tre varias. Krome konatas kelkaj lingvoj, kiuj ne plu ekzistas.

Jen la vivantaj parencoj:
* [[Dzitaka lingvo|Dzitaka]]
* [[Tivada lingvo|Tivada]]
* [[Joĵika lingvo|Joźika / Joĵika]]
* [[Tivuka lingvo|Tivuka]]
* [[Ĝiga lingvo|Dźiga / Ĝiga]]
* [[Dengutia lingvo|Dengutia]]
* [[Njaka lingvo|Njaka]]

Iam ekzistis:
* Dvicra (praulo de Dźiga kaj Dvonka)
* Dvonka
* [[Copa lingvo|Copa]]
* Ojka (praulo de la Njaka kaj ŭatika)
* Ŭatika

Detaloj pri la disiĝo troviĝas en la [[genealogio|Genealogia Arbo]].

[[Kategorio:Lingvofamilio]]

Kazo

2006-05-01T18:42:36Z

Wikichefo: /* primaraj */ korekto de etimo al ligo

Trajtaro

2006-05-01T18:29:44Z

Wikichefo: /* Deklinacio / pádzirièmo */ plia subtrajto

== Sonaj / búnjari ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| 5 [[vokaloj]] (a, e, i, o, u) #1
| svahila, hispana, japana, Esp-o, kvenja(#2); cocila;
mandinka
|-
| manko de "malklaraj" vokaloj
| esperanto, pola, hispana; kvenja(#2)
|-
| ŋ kiel aparta nazalo
| bantuaj; vjetnama; indonezia, balina; enca, samea;
albana; guarania; germana, angla, kvenja(#2); mandinka;
ĉina, kantona, tibeta
|-
| ŋ kiel komenca sono
| bantuaj; vjetnama; indonezia, balina; enca; albana;
klingona; mandinka; tibeta, kantona
|-
| hl kiel kombino
| ksosa; malnova alt-germana, mn. angla
|-
| distingo inter v kaj w [ŭ]
| esperanto, angla; kazaĥa
|-
| hh [ĥ]
| esperanto, germana, skotsa, slavaj, hispana, paŝtoa;
volofa; araba, hebrea; ĉina; mongola
|-
| [[tonemoj]]
| ĉina (norme 4), kantona (6), mjanmara (4), tibeta; navahoa;
|}
{{Komento-2|
teksto1=#1: [[Dzitak-najbaraj dialektoj]] havas pliajn: ë, y kaj å. Krome aldoniĝas unu ĉe [[Joĵik-najbaraj dialektoj|Joźika]]- kaj [[Tivad-najbaraj dialektoj]]: ė.|
teksto2=#2: Ĝi estas planlingvo de Tolkien uzata de la Elboj.
}}

== Deklinacio / pádzirièmo ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| multaj [[kazo|kazoj]]
| finnougraj; aŭstraliaj; vaska; orientkaŭkazaj;
kvenja(#1); ceziana; aŭstraliaj
|-
| aglutina kaz-aro
| finnougraj; tjurkaj; keĉua; guarania; vaska;
kvenja(#1); bengala, romna(#2)
|-
| [[kazo|kaza reguleco]] #3
| keĉua
|-
| distingo inter primaraj kaj sekundaraj kazoj
| buruŝaska
|-
| [[numeraj signoj|numeraj finaĵoj]] por ĉiuj deklinacieblaj vortoj
| turka (-lar/-ler), uzbeka (-lar)
|-
| [[dualo]] apud [[singularo]] kaj [[pluralo]]
| mapuĉa; soraba, slovena; irokezaj(#4); kvenja(#1);
tokpisina, biĉlamara
|}
{{Komento-4|
teksto1=#1: Ĝi estas planlingvo de Tolkien uzata de la Elboj.|
teksto2=#2: Pli konata nomo: cigana|
teksto3=#3: Ne estas vokal-, konsonanto- aŭ nazalo-harmonio. RIM: Esceptas kelkaj dialektoj, kiuj miksas kazojn.|
teksto4=#4: Nur ĉe pronomoj!
}}

== Substantivaj / nàmi-sónari ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| tri [[genroj]]
| germana, gota, islanda, norvega, slavaj, prusa, sanskrita, malnova persa
|-
| [[tempindikiloj|tempindikaj sufiksoj]] (-kwe; -raŋ)
| guarania
|}
== Pronomaj / sve-námi-sónari ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| 4 [[pronomo#Personaj pronomoj / kóptimari svenàmi-sónori|personaj pronomoj]] po nombro
| navajoa
|-
| distingo inter inkluda kaj
ekskluda 1aj personoj pluralaj
| keĉua, ajmara, guarania, irokezaj, algonkinaj; aŭstronezaj;
tokpisina, biĉlamara, samoa plantejpiĝino; zamboagŭenjo; tamila;
nord-kaŭkazaj; manĉura; kvenja(#1); aŭstraliaj; algonkinaj; tibeta
|-
| distingo inter inkluda kaj
ekskluda 2a kaj 3a personoj
| nederlanda dialekto, angla; papia-kristanga; malnova hispana
|-
| lokaj tabelvortoj enhavas
vorteron kies prasenco estis
loko aŭ io tia
| uzbeka (-jär- en: bu-jär-da, bu-jär-gya, … )(#2);
Pŝt.: kom dzāy ta "kien", lǝ kom dzāy na "de kie"
|-
| memstara refleksiva pronomo
| slavaj, baltaj, nordĝermanaj, germana, gota, latina
|-
| memstara reciproka pronomo
| kurda
|-
| genro-distingo ĉe [[pronomo#Personaj pronomoj / kóptimari svenàmi-sónori|personaj pronomoj]]
| mjanmara (m, f); ĝermanaj (m, f, n) #3, slavaj (m, f, n) #3;
araba (m, f), hebrea (m, f)
|}
{{Komento-3|
teksto1=#1: Ĝi estas planlingvo de Tolkien uzata de la Elboj.|
teksto2=#2: Laŭ "Kauderwelsch Band 129", paĝo 60.|
teksto3=#3: Nur ĉe la tria persono singulara.
}}

== Verbaj / gèra-sónari ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| distingo inter kondicionalo kaj potencialo #1
| turka (kond.: T + -(y)se/-(y)sa; pot.: -(y)se/-(y)sa) RIM: T = temp-indiko
|-
| [[kaŭzativo]] kiel sufikso
| turka (-dir-; -t-; -ir-; -it-; -er-); litova (-in-,-dy-,-y-,-din-), latva, rusa (-i-); Esp-o (-ig-);
hungara (-(t)at-/-(t)et-); ajmara (-cha-; -ya-); romna (-ar-/-av-), japana (-ase, -sase)
|-
| [[kaŭzativo]] kiel prefikso
| tagaloga, tolaja (va-); kasia (pn-); kulkua(ma-/#2); egipta (s-); ugarita (š-)
|-
| [[inĥoativo]] kiel sufikso
| rusa (-e-), gota/islanda (-na-); Esp-o (-iĝ-)
|-
| [[inĥoativo]] kiel prefikso
|
|-
| sufikso por son-verboj
| soraba (-ot-); turka (-de-)
|-
| [[konverboj]]
| mongola, tjurkaj
|-
| tempo-indikaj verbo-prefiksoj, kiel te-, la-, sje-
| ksosa(#3), svahila(#4), kinjarvanda(#5), ŝona(#6); aŭstronezaj; kiĉea
|-
| diversaj manieroj por esprimi [[futuro|futuron]]
| malta
|-
| aparta morfemo por [[pasivo]] (-ew-, -ikt-) #7
| bantuaj (-w-), mongola (-гд-), turka (-il-, -ıl-), uzbeka ((i)l, (i)n), kelkaj dialektoj
de la Cigana/Romna (-ov- /-av-), japana (-are-/-rare-), akateka (-le-); samoa (-gia);
georga (-eb-); kulkua (pa-/#2)
|-
| [[verbo-prepozicioj]]
| vjetnama, kmera; ĉina
|-
| [[transicionaloj]] #8
| keĉua; guarania, ĉeroka; hungara (-lak/-lek "mi vin"), mordvina, samojedaj;
vaska; klingona
|-
| pronomaj sufiksoj #8
| keĉua, ajmara; finna, estona, hungara; tjurkaj
|-
| modalaj sufiksoj
| guarania
|-
| aparta morfemo por la [[infinitivo]]
| slavaj; gota; baltaj; bantuaj (lingala: ko-, svahila: ku-, kinjarvanda: ku-/gu-/kw-,
ksosa: uku-/ukw-/uk-)
|-
| prefiksa infinitivo
| lingala (ko-), svahila (ku-), kinjarvanda (ku-/gu-), ksosa (uku-/ukw-/uk-)
|-
| distingo inter du infinitivoj (na-; -eni)
| uzbeka (-moq; -(i)sch )
|-
| prefiksoj kaj prefiksoidoj por distingi
lokajn detalojn
| germana, gota, romna/cigana (dialekte); hungara; Esperanto
|-
| [[ingresivo]] (ko-)
| slavaj
|}
{{Komento-8|
teksto1=# Sed estas grava diferenco al la baza lingvo, nome, ke mankas la devo al person-indika sufikso.|
teksto2=#2: inventita de Markus Heupel|
teksto3=#3: Laŭ "Xhosa für Südafrika Wort für Wort" sur paĝoj 30-33: -'''ya'''- "-as", -'''yaku'''-(-zaku-) "-os", -'''a'''- (ev. + suf. -e aŭ -ile) "-is".|
teksto4=#4: Laŭ "Kisuaheli Wort für Wort" sur paĝo 23: -'''na'''- "-as", -'''ta'''- "-os", -'''li'''- "-is".|
teksto5=#5: Laŭ "Kinyarwanda für Ruanda und Burundi Wort für Wort" sur paĝoj 39-44: -'''ra-/-r'''- "-as", -'''za'''- "-os", -'''a'''- (+ suf. -ye aŭ -aga) "-is".|
teksto6=#6: Laŭ la paĝaro "www.shonalanguage.fsnet.co.uk": -'''no'''- "-as", -'''ka'''- "-is", -'''cha'''- "-os"|
teksto7=#7: Ĝi nur mankas en Dváć-akta parto de la [[Dzitak-najbaraj dialektoj]] kaj la [[Dzitaka lingvo]]. La [[Ĝiga lingvo|Dźiga]] kaj la aliaj Dzitak-najbaraj dialektoj nur havas unu variaĵon, nome -ew-.|
teksto8=#8: Sed ili ne estas devigaj.
}}
== Adverbaj / aw-sónari ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| distingo inter [[adverbo]] kaj [[adjektivo]]
| Esperanto; hungara, finna, estona; gota, romna/cigana; kvenja(#1)
|-
| tri-parta skemo de [[adverbo#Lokaj / pjásari|lokaj adverboj]]
(v-u ankau [[adverbo#Lokaj / pjásari 2|ĉi tie]]!)
| hungara, estona, finna; gota (-/-þ/-d/-drê "kien?", -r/-a "kie?", -þrô/-ana "de kie?"),
malnova altgermana, malnova angla
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: Ĝi estas planlingvo de Tolkien uzata de la Elboj.
}}

== Ligiloj / bándelori ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| [[prepozicioj]]
| ĝermanaj, latinidaj, slavaj, baltaj, keltaj; aŭstroaziaj; kvenja(#1), sindarina(#1);
volofa
|-
| nominativo post [[prepozicioj]]
| Romna/Cigana (dialekte), Esperanto (nur, se ne temas pri movo)
|-
| [[prepozicioj]] kaj [[postpozicioj]]
| germana(#2), paŝtoa(#3)
|-
| postpozicioj kaj prepozicioj
| ĉina; finna, estona, samea;
|-
| postpozicioj
| hungara, neneca, eneca; tjurkaj, mongolaj; hindia, nepala, bengala, armena, hetita;
sudkaŭkazaj; guraj(#4), kvaaj(#4), mandeaj(#5); guarania; vaska; abĥaza, ĉeĉena;
tibeta
|-
| tri-parta skemo de
lokaj postpozicioj
| hungara (-é/-á, -att/-ett/-ött/-őtt/-ül, -ól/-ől/-ül); estona (-le/-sse, -l/-s, -lt/-st),
finna (-lle/-sse, -lla/-ssa, -lta/-sta)
|-
| [[demanda partikulo]] (ka)
| korea (-kka), japana (-ka), indonezia (-kah); estona (kas), finna (-ko);
bulgara/rusa (li), slovena (ali), pola (czy); esperanto (ĉu); guarania (-pa);
volofa (ndax)
|-
| demanda partikulo komence
| estona; pola; esperanto; volofa
|-
| nur difina [[artikolo]]
| hungara; hebrea, araba; kvenja(#1); esperanto; kimra; malagasa; volofa
|-
| nedeklinaciebla artikolo (tla)
| hungara (a/az); hebrea (ha), araba (al); angla (the), afrikansa (die); kvenja (i/#1);
esperanto (la)
|}
{{Komento-5|
teksto1=#1: Ĝi estas planlingvo de Tolkien uzata de la Elboj.|
teksto2=2: Ekz. des Reimes wegen "pro la rimo", dir zuliebe "pro komplezo al vi"|
teksto3=#3: Laŭ "Paschto Wort für Wort", paĝoj 25-27 ĝi ankaŭ havas ĉirkaŭpoziciojn.|
teksto4=#4: Grupoj de la niger-kongaj resp. niger-kordofanaj lingvoj|
teksto5=#5: Grupoj de la niger-kongaj resp. niger-kordofanaj lingvoj; Ekz. Mandinka
}}
== Vortfarado / sòno-gér-eni ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| afiksaro riĉa
| japana; Esperanto; hungara, finna, estona; turka; mongola; keĉua; litova, rusa
|-
| [[posesivaj sufiksoj]] RIM: Sed ili ne estas devigaj.
| tjurkaj; keĉua; finna, estona, hungara
|-
| aparta sufikso por [[ordaj numeraloj]]
| tjurkaj; romna/cigana (-to); mandinka (-njaung); volofa (-eel)
|-
| estigo de nova radiko per [[ablaŭta skemo]]
| litova, germana, gota, greka, latina
|-
| numeralaj substantivoj
| finna; slovaka, soraba
|-
| sufikso por profesio
| Esperanto (-ist-); Tjurkaj(#1); Hungara (-ász)
|-
| [[maldiminutivo]] (-egv-)
| guarania (-ete/-ite), keĉua (-su); hispana (-on-)
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: Turk.: -ci, -cı, -cu, -cü, çi, çı, -çu, -çü, Uzb.: -чи [-ĉi], Turkm.: -чы [-ĉy]}}
== Ceteraj ==
{| {{Prettytable}}
! trajtoj / jédzori
! laŭ lingvoj / loŋ kéliri
|-
| distingo inter [[alieneblaj kaj inalieneblaj posedoj]]
| algonkina, ĉikasaŭa, siuana; svahila, mandinga; samoa
|}

{{Rimarko|
teksto=RIM: Kelk-foje la trajto havas alian devenon ol la koncerna morfemo. T.e., la koncerna trajto ekzistas en iu lingvo menciita supre, sed la Kitaka morfemo estiĝis el tute alia. Ekz. '''te-, la-, sje-''' ekzistas '''laŭ''' la bantuaj kaj aŭstronezaj lingvoj, sed ili estiĝis '''el''' finna + hungara (tehdä + tenni), ĉina + rusa + mongola (le + -la + -laa), vjetnama + litova (se + -siu/-si). Dua ekzemplo: '''na-''' staras antaŭ la radiko '''laŭ''' la bantuaj lingvoj, sed estiĝis '''el''' la greka να [na].}}

== Vidu ankaŭ ==
*[[Genroevoluo]]
*[[Konjugacio|Verberoj]]

Verboklasoj

2006-04-24T14:03:28Z

Wikichefo: /* "movo"-verboj / "páwjintjeni"-gèra-sónori */ mi aldonis ligojn

== Regulaj verboj / fépari gèra-sónori ==
La plej multaj verboj krom la sekva-alineaj estas tute regulaj kaj kiel [[adjektivo|adjektivoj]] (Tie mankas la verbigaj afiksoj!) finiĝas je -a.
== Neregulaj verboj / anfépari gèra-sónori ==
{{Rimarko|
teksto=RIM: La neregulaj verboj malaperas aŭ reguliĝas en la dialektoj kaj parencaj lingvoj.}}
=== Neligendaj / nembándedvari ===
==== "sento"-verboj / "dújgu"-gèra-sónori ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzempoj
! Senco
|-
| [[ćao]]
| saluti
| Mu ćao sun.
| Mi salutas vin.
|-
| [[hao]]
| ami
| Ŋa hao kámin.
| Mi amas vin.
|-
| [[jao]]
| voli
| Paj jao nagérsa.
| Li volas labori.
|-
| [[jem]]
| malami; malŝati
| Ísi jem nagérsa.
| Ŝi malŝatas labori.
|-
| [[maw]] #1
| voli; intenci
| Vo maw namáka.
| Ni volas manĝi.
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: En malnova ortografio: maú; ĝemelas al '''mo'''- "-os"}}
===== Ĉiklasaj verboj en PraKitaka kaj Malnova Kitaka =====
{| {{Prettytable}}
! Ŝtupo
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzempoj
! Nuna lingvo
! Senco
|-
| Pra.
| vol
| voli
| Esp-o: voli, Lat.: volere, Okc.: voler, Ger.: wollen
| Áku vol timáka káwkun.
| Mu jao namáka káwkun.
Mu tevóla namáka káwkun.
| Mi volas manĝi kukon.
|}

==== "movo"-verboj / "páwjintjeni"-gèra-sónori ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzemplo
! Senco
|-
| [[dao]]
| alveni, ĝisveni
| Ĉi.: dào 'ankommen; nach, zu, in'
| Paj dao ŋáku.
| Li alvenas al mi.
|-
| [[kip]] #1
| atingi
| Ĉi.: kip 'erreichen'
| Ìsi kip tla gerádin.
| Ŝi atingas la urbon.
|-
| [[len]]
| supren(mov)iĝi
| rowspan="2" | Vj.: lên 'hinaufbewegen; auf, hinauf'
| Ému len góriku.
| Li supreniĝas monton.
|-
| prep.
| sur -n, supren
| Lo telénta len góriku.
| rowspan="2" | Ili flugas sur monton.
|-
| [[pjaŋ]]
| flugi
| Brm.: pyang [pjang]
| Lo pjaŋ len góriku.
|-
| [[ra]] (rao)
| eliĝi, elmoviĝi
| rowspan="2" | Vj.: ra 'hinausbewegen; aus,
hinaus' (& Ger.: raus)
| Íske ra házu(ket).
| Iu eliĝas el domo.
|-
| prep.
| el
| Káti telópa ra lésu.
| Katino kuras el arbaro.
|-
| [[suŋ]] (suoŋ) #2
| malsupren(mov)iĝi
| rowspan="2" | Vj.: xuống 'hinunterbewegen;
hinunter' (& Lat.: sub)
| Émo suŋ dóliku.
| Ĝi malsuprenmoviĝas al valo.
|-
| prep.
| malsupren (al/de)
| Áplo tepáda suoŋ ot púmu.
| Pomo falas malsupren de arbo.
|-
| [[téw]]
| formoviĝi
| Km.: tö·w 'wegbewegen'
|
|
|-
| [[vao]] #3
| eniĝi, enmoviĝi
| rowspan="2" | Vj.: vào 'hineinbewegen; in, hinein'
(& Rus.: в(о) [v(o)] "en")
| Mu vao házuku.
| "Mi eniĝas domon."
|-
| prep.
| en -n
| Émi tegéja vao házu.
| Ŝi iras en domon.
|}
* #1: Sinonimas al regula verbo na-kípa kaj paronimas resp. ĝemelas al la postpozicio kípe "ĝis"!
*#2: Dial.: sup (suop)
* #3: Var.: vaw; en malnova ortografio: vaú

==== pliaj ====
{{Rimarko|
teksto=RIM: * = ĝemelas kun regulaj}}
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
|-
| mujk*
| ĉerpi
|Vj.: mực, mục, múc
|-
| gap*
| renkonti
| Vj.: gặp
|-
| got*
| senŝeligi
| Vj.: gọt
|-
| ŋen*
| havi tempon
| Alb.: ngen
|-
| vî
| scii
| Ĉeĥ.: ví
|}
Formado de apartaj tempoj kaj modoj

Oni uzas la supre (A.1./2.) menciitajn erojn, sed ne 'te-'.

sufikso: -ta

===== Ekzemplo =====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzemplo
! Senco
|-
| ćaota
| saluti
| Ému laćaota sin.
| Li salutis cin.
|}
===== Ĉiklasaj verboj en la PraKitaka kaj Malnova Kitaka =====
{| {{Prettytable}}
! Ŝtupo
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzempoj
! Nuna lingvo
! Senco
|-
| Mn.
| daj #1
| doni
| Rus.: дай [daj]
| Émi daj múku púlin.
| Émi tedája múge púlin.
| Ŝi donas al mi monon.
|-
| Pra.
| kej #2
| rajti
| Ĉi.: kĕ-yĭ
| Éme kej titába do Móskva.
| Ému tetórna natába do Móskvi.
Ému tetórna natába Móskviku.
| Li rajtas vojaĝi al Moskvo.
|}
* #1: Ĝi simple fariĝis regula verbo. (tedája "donas", ladája "donis" ktp.)
* #2: Ĝi fariĝis modala sufikso ĉe la verboj. (Émi dánskeja témilan. "Ŝi rajtas danci ĉi tie."
=== Ligendaj / bándedvari ===
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzemplo
! Senco
|-
| rowspan="3" | -ara
| rowspan="3" | esti
| rowspan="3" | Angl.: are, (Sve.: är, Dan.: er)
| Tu kve-ára?
| Kiu ci estas?
|-
| Mu Renu-ára.
| Mi estas Reneo.
|-
| Tu kvaw-ára?
| Kiel ci estas?
|-
| rowspan="3" | -tura
| rowspan="3" | havi
| rowspan="3" | Lit.: turėti
| Paj kvo-túra?
| Kion li havas?
|-
| Ému házu-túra.
| Li havas domon.
|-
| Ŋa décivéjo-túra.
| Mi havas kapdoloron.
|-
| -sura
| rowspan="3" | fari
| rowspan="3" | Jap.: suru
| Lo lúbo-súra.
| Ili amoras.
|-
| (slango!)
| (Mu) feŋ-súra.
| Mi dankas.
|-
|
| Indjéna-sùraj!
| Bonvole pardonu!
|-
| -gona
| iri
| Pld.: gahn [go:n], Angl.: go
| Émo kapúta-góna.
| Ĝi difektiĝas (aŭ) kaputiĝas.
|-
| -kura
| veni
| Jap.: kuru
| Paj gérso-kúra.
| Li venas al laboro.
|-
| rowspan="2" | -tuda
| rowspan="2" | ludi
| rowspan="2" | Kor.: tu.da
| Émi káti-túda.
| Ŝi ludas katon.
|-
| Lo lúbo-túda.
| Ili amoras.
|-
| -dora
| veturi
| Tib.: dro, dru
| Ému búsu-dóra.
| Li veturas buson.
|}
Formado de apartaj tempoj kaj modoj

Oni uzas la supre (A.1./2.) menciitajn erojn, sed ne 'te-'.

sen sufikso!

==== Ekzemploj ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzemplo
! Senco
|-
| -tura
| havi
| Paj lá-kvo-túra?
| Kion li havis?
|-
| -sura
| fari
| Lo la-lúbo-súra.
| Ili amoris.
|}

== Vidu ankaŭ ==
*[[konjugacio|evoluo de la verboklasoj]]

[[Kategorio:Vortospeco]]

Verboklasoj

2006-04-24T13:58:41Z

Wikichefo: /* "sento"-verboj / "dújgu"-gèra-sónori */ mi aldonis ligojn kaj elmetis la etimojn

== Regulaj verboj / fépari gèra-sónori ==
La plej multaj verboj krom la sekva-alineaj estas tute regulaj kaj kiel [[adjektivo|adjektivoj]] (Tie mankas la verbigaj afiksoj!) finiĝas je -a.
== Neregulaj verboj / anfépari gèra-sónori ==
{{Rimarko|
teksto=RIM: La neregulaj verboj malaperas aŭ reguliĝas en la dialektoj kaj parencaj lingvoj.}}
=== Neligendaj / nembándedvari ===
==== "sento"-verboj / "dújgu"-gèra-sónori ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzempoj
! Senco
|-
| [[ćao]]
| saluti
| Mu ćao sun.
| Mi salutas vin.
|-
| [[hao]]
| ami
| Ŋa hao kámin.
| Mi amas vin.
|-
| [[jao]]
| voli
| Paj jao nagérsa.
| Li volas labori.
|-
| [[jem]]
| malami; malŝati
| Ísi jem nagérsa.
| Ŝi malŝatas labori.
|-
| [[maw]] #1
| voli; intenci
| Vo maw namáka.
| Ni volas manĝi.
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: En malnova ortografio: maú; ĝemelas al '''mo'''- "-os"}}
===== Ĉiklasaj verboj en PraKitaka kaj Malnova Kitaka =====
{| {{Prettytable}}
! Ŝtupo
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzempoj
! Nuna lingvo
! Senco
|-
| Pra.
| vol
| voli
| Esp-o: voli, Lat.: volere, Okc.: voler, Ger.: wollen
| Áku vol timáka káwkun.
| Mu jao namáka káwkun.
Mu tevóla namáka káwkun.
| Mi volas manĝi kukon.
|}

==== "movo"-verboj / "páwjintjeni"-gèra-sónori ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzemplo
! Senco
|-
| dao
| alveni, ĝisveni
| Ĉi.: dào 'ankommen; nach, zu, in'
| Paj dao ŋáku.
| Li alvenas al mi.
|-
| kip #1
| atingi
| Ĉi.: kip 'erreichen'
| Ìsi kip tla gerádin.
| Ŝi atingas la urbon.
|-
| len
| supren(mov)iĝi
| rowspan="2" | Vj.: lên 'hinaufbewegen; auf, hinauf'
| Ému len góriku.
| Li supreniĝas monton.
|-
| prep.
| sur -n, supren
| Lo telénta len góriku.
| rowspan="2" | Ili flugas sur monton.
|-
| pjaŋ
| flugi
| Brm.: pyang [pjang]
| Lo pjaŋ len góriku.
|-
| ra (rao)
| eliĝi, elmoviĝi
| rowspan="2" | Vj.: ra 'hinausbewegen; aus,
hinaus' (& Ger.: raus)
| Íske ra házu(ket).
| Iu eliĝas el domo.
|-
| prep.
| el
| Káti telópa ra lésu.
| Katino kuras el arbaro.
|-
| suŋ (suoŋ) #2
| malsupren(mov)iĝi
| rowspan="2" | Vj.: xuống 'hinunterbewegen;
hinunter' (& Lat.: sub)
| Émo suŋ dóliku.
| Ĝi malsuprenmoviĝas al valo.
|-
| prep.
| malsupren (al/de)
| Áplo tepáda suoŋ ot púmu.
| Pomo falas malsupren de arbo.
|-
| téw
| formoviĝi
| Km.: tö·w 'wegbewegen'
|
|
|-
| vao #3
| eniĝi, enmoviĝi
| rowspan="2" | Vj.: vào 'hineinbewegen; in, hinein'
(& Rus.: в(о) [v(o)] "en")
| Mu vao házuku.
| "Mi eniĝas domon."
|-
| prep.
| en -n
| Émi tegéja vao házu.
| Ŝi iras en domon.
|}
* #1: Sinonimas al regula verbo na-kípa kaj paronimas resp. ĝemelas al la postpozicio kípe "ĝis"!
*#2: Dial.: sup (suop)
* #3: Var.: vaw; en malnova ortografio: vaú
==== pliaj ====
{{Rimarko|
teksto=RIM: * = ĝemelas kun regulaj}}
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
|-
| mujk*
| ĉerpi
|Vj.: mực, mục, múc
|-
| gap*
| renkonti
| Vj.: gặp
|-
| got*
| senŝeligi
| Vj.: gọt
|-
| ŋen*
| havi tempon
| Alb.: ngen
|-
| vî
| scii
| Ĉeĥ.: ví
|}
Formado de apartaj tempoj kaj modoj

Oni uzas la supre (A.1./2.) menciitajn erojn, sed ne 'te-'.

sufikso: -ta

===== Ekzemplo =====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzemplo
! Senco
|-
| ćaota
| saluti
| Ému laćaota sin.
| Li salutis cin.
|}
===== Ĉiklasaj verboj en la PraKitaka kaj Malnova Kitaka =====
{| {{Prettytable}}
! Ŝtupo
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzempoj
! Nuna lingvo
! Senco
|-
| Mn.
| daj #1
| doni
| Rus.: дай [daj]
| Émi daj múku púlin.
| Émi tedája múge púlin.
| Ŝi donas al mi monon.
|-
| Pra.
| kej #2
| rajti
| Ĉi.: kĕ-yĭ
| Éme kej titába do Móskva.
| Ému tetórna natába do Móskvi.
Ému tetórna natába Móskviku.
| Li rajtas vojaĝi al Moskvo.
|}
* #1: Ĝi simple fariĝis regula verbo. (tedája "donas", ladája "donis" ktp.)
* #2: Ĝi fariĝis modala sufikso ĉe la verboj. (Émi dánskeja témilan. "Ŝi rajtas danci ĉi tie."
=== Ligendaj / bándedvari ===
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Etimo
! Ekzemplo
! Senco
|-
| rowspan="3" | -ara
| rowspan="3" | esti
| rowspan="3" | Angl.: are, (Sve.: är, Dan.: er)
| Tu kve-ára?
| Kiu ci estas?
|-
| Mu Renu-ára.
| Mi estas Reneo.
|-
| Tu kvaw-ára?
| Kiel ci estas?
|-
| rowspan="3" | -tura
| rowspan="3" | havi
| rowspan="3" | Lit.: turėti
| Paj kvo-túra?
| Kion li havas?
|-
| Ému házu-túra.
| Li havas domon.
|-
| Ŋa décivéjo-túra.
| Mi havas kapdoloron.
|-
| -sura
| rowspan="3" | fari
| rowspan="3" | Jap.: suru
| Lo lúbo-súra.
| Ili amoras.
|-
| (slango!)
| (Mu) feŋ-súra.
| Mi dankas.
|-
|
| Indjéna-sùraj!
| Bonvole pardonu!
|-
| -gona
| iri
| Pld.: gahn [go:n], Angl.: go
| Émo kapúta-góna.
| Ĝi difektiĝas (aŭ) kaputiĝas.
|-
| -kura
| veni
| Jap.: kuru
| Paj gérso-kúra.
| Li venas al laboro.
|-
| rowspan="2" | -tuda
| rowspan="2" | ludi
| rowspan="2" | Kor.: tu.da
| Émi káti-túda.
| Ŝi ludas katon.
|-
| Lo lúbo-túda.
| Ili amoras.
|-
| -dora
| veturi
| Tib.: dro, dru
| Ému búsu-dóra.
| Li veturas buson.
|}
Formado de apartaj tempoj kaj modoj

Oni uzas la supre (A.1./2.) menciitajn erojn, sed ne 'te-'.

sen sufikso!

==== Ekzemploj ====
{| {{Prettytable}}
! Kitaka
! Senco
! Ekzemplo
! Senco
|-
| -tura
| havi
| Paj lá-kvo-túra?
| Kion li havis?
|-
| -sura
| fari
| Lo la-lúbo-súra.
| Ili amoris.
|}

== Vidu ankaŭ ==
*[[konjugacio|evoluo de la verboklasoj]]

[[Kategorio:Vortospeco]]

Verbotipoj

2006-04-24T13:32:27Z

Wikichefo: /* Demanda / prása */ mi elmetis la etimon

== Im-aj / ím-ari (TokP.: -im - montras transitivecon) ==
Ĉi tiu silabo -'''im'''- tute ne rilatas al la diminutiva sufikso -[[im]]-! Ĝi nur ekzistas en verboj el la Tokpisina lingvo.
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[áwtima]]
| publikigi
|-
| 2.
| [[na-]][[kátima]]
| tranĉi
|-
| 3.
| [[na-]][[kólima]] (Var.: na-kólma)
| voki
|-
| 4.
| [[na-]][[lárima]]
| permesi
|-
| 5.
| [[na-]][[lúkima]]
| vidi
|-
| 6.
| [[na-]][[pásima]]
| fermi
|-
| 7.
| [[na-]][[púlima]]
| perforti
|-
| 8.
| [[na-]][[ráwsima]]
| forigi, deigi
|-
| 9.
| [[na-]][[tókima]]
| informi
|-
| 10.
| {{Regiona}} | [[na-]][[wókima]]
| labori, fari
|}

== On-aj / on-ari (Alb.: -on) ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[duróna]]
| toleri
|}

== In-aj / in-ari (Cig.: -in) ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[pojs]]-[[rájtina]]
| forrajdi
|-
| 2.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[rájtina]]
| rajdi
|-
| 3.
| [[na-]][[śeprína]]
| balai
|}

== '-s-'aj / '-s-'ari [el Het.] ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[lúksja]]
| heliĝi
|-
| 2.
| [[na-]][[úpsa]]
| levigi [pri suno]
|-
| 3.
| [[na-]][[wéksa]]
| deziri
|}

== Demanda / prása ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[jága]]
| kion fari, "kii"
| Tejága Paolo je peóso?
| Kion faras Paŭlo je la hundo? #1
|}
{{Komento-1|
teksto1=#1: Se Esperanto havus tian formon, oni dirus: Kias Paŭlo je la hundo?}}

[[Kategorio:Vortospeco]]

Verbotipoj

2006-04-24T13:28:45Z

Wikichefo: /* '-s-'aj / '-s-'ari [el Het.] */ mi elmetis la etimojn

== Im-aj / ím-ari (TokP.: -im - montras transitivecon) ==
Ĉi tiu silabo -'''im'''- tute ne rilatas al la diminutiva sufikso -[[im]]-! Ĝi nur ekzistas en verboj el la Tokpisina lingvo.
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[áwtima]]
| publikigi
|-
| 2.
| [[na-]][[kátima]]
| tranĉi
|-
| 3.
| [[na-]][[kólima]] (Var.: na-kólma)
| voki
|-
| 4.
| [[na-]][[lárima]]
| permesi
|-
| 5.
| [[na-]][[lúkima]]
| vidi
|-
| 6.
| [[na-]][[pásima]]
| fermi
|-
| 7.
| [[na-]][[púlima]]
| perforti
|-
| 8.
| [[na-]][[ráwsima]]
| forigi, deigi
|-
| 9.
| [[na-]][[tókima]]
| informi
|-
| 10.
| {{Regiona}} | [[na-]][[wókima]]
| labori, fari
|}

== On-aj / on-ari (Alb.: -on) ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[duróna]]
| toleri
|}

== In-aj / in-ari (Cig.: -in) ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[pojs]]-[[rájtina]]
| forrajdi
|-
| 2.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[rájtina]]
| rajdi
|-
| 3.
| [[na-]][[śeprína]]
| balai
|}

== '-s-'aj / '-s-'ari [el Het.] ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[lúksja]]
| heliĝi
|-
| 2.
| [[na-]][[úpsa]]
| levigi [pri suno]
|-
| 3.
| [[na-]][[wéksa]]
| deziri
|}

== Demanda / prása ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[jága]]
| kion fari, "kii"
| Kalm.: ya{{IPA|γɒ}}- #1
| Tejága Paolo je peóso?
| Kion faras Paŭlo je la hundo? #2
|}
{{Komento-2|
teksto1=#1: El: "The Nostratic Macrofamily", paĝo 596, punkto 468C|
teksto2=#2: Se Esperanto havus tian formon, oni dirus: Kias Paŭlo je la hundo?}}

[[Kategorio:Vortospeco]]

Verbotipoj

2006-04-24T13:24:03Z

Wikichefo: /* In-aj / in-ari (Cig.: -in) */ mi elmetis la etimojn

== Im-aj / ím-ari (TokP.: -im - montras transitivecon) ==
Ĉi tiu silabo -'''im'''- tute ne rilatas al la diminutiva sufikso -[[im]]-! Ĝi nur ekzistas en verboj el la Tokpisina lingvo.
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[áwtima]]
| publikigi
|-
| 2.
| [[na-]][[kátima]]
| tranĉi
|-
| 3.
| [[na-]][[kólima]] (Var.: na-kólma)
| voki
|-
| 4.
| [[na-]][[lárima]]
| permesi
|-
| 5.
| [[na-]][[lúkima]]
| vidi
|-
| 6.
| [[na-]][[pásima]]
| fermi
|-
| 7.
| [[na-]][[púlima]]
| perforti
|-
| 8.
| [[na-]][[ráwsima]]
| forigi, deigi
|-
| 9.
| [[na-]][[tókima]]
| informi
|-
| 10.
| {{Regiona}} | [[na-]][[wókima]]
| labori, fari
|}

== On-aj / on-ari (Alb.: -on) ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[duróna]]
| toleri
|}

== In-aj / in-ari (Cig.: -in) ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[pojs]]-[[rájtina]]
| forrajdi
|-
| 2.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[rájtina]]
| rajdi
|-
| 3.
| [[na-]][[śeprína]]
| balai
|}

== '-s-'aj / '-s-'ari [el Het.] ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[lúksja]]
| heliĝi
| Het.: luktsi
|-
| 2.
| [[na-]][[úpsa]]
| levigi [pri suno]
| Het.: up-tsi
|-
| 3.
| [[na-]][[wéksa]]
| deziri
| Het.: wek-tsi
|}
== Demanda / prása ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[jága]]
| kion fari, "kii"
| Kalm.: ya{{IPA|γɒ}}- #1
| Tejága Paolo je peóso?
| Kion faras Paŭlo je la hundo? #2
|}
{{Komento-2|
teksto1=#1: El: "The Nostratic Macrofamily", paĝo 596, punkto 468C|
teksto2=#2: Se Esperanto havus tian formon, oni dirus: Kias Paŭlo je la hundo?}}

[[Kategorio:Vortospeco]]

Verbotipoj

2006-04-24T13:19:07Z

Wikichefo: /* On-aj / on-ari (Alb.: -on) */ mi elmetis la etimon

== Im-aj / ím-ari (TokP.: -im - montras transitivecon) ==
Ĉi tiu silabo -'''im'''- tute ne rilatas al la diminutiva sufikso -[[im]]-! Ĝi nur ekzistas en verboj el la Tokpisina lingvo.
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[áwtima]]
| publikigi
|-
| 2.
| [[na-]][[kátima]]
| tranĉi
|-
| 3.
| [[na-]][[kólima]] (Var.: na-kólma)
| voki
|-
| 4.
| [[na-]][[lárima]]
| permesi
|-
| 5.
| [[na-]][[lúkima]]
| vidi
|-
| 6.
| [[na-]][[pásima]]
| fermi
|-
| 7.
| [[na-]][[púlima]]
| perforti
|-
| 8.
| [[na-]][[ráwsima]]
| forigi, deigi
|-
| 9.
| [[na-]][[tókima]]
| informi
|-
| 10.
| {{Regiona}} | [[na-]][[wókima]]
| labori, fari
|}

== On-aj / on-ari (Alb.: -on) ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[duróna]]
| toleri
|}

== In-aj / in-ari (Cig.: -in) ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[pojs]]-[[rájtina]]
| forrajdi
| Fin.: pois + v-u malsupre
|-
| 2.
| {{Sociolekta}} | [[na-]][[rájtina]]
| rajdi
| Cig.(Burg.): rajtinel
|-
| 3.
| [[na-]][[śeprína]]
| balai
| Cig.(Roman): šeprínel
|}
== '-s-'aj / '-s-'ari [el Het.] ==
{| {{Prettytable}}
| 1.
| [[na-]][[lúksja]]
| heliĝi
| Het.: luktsi
|-
| 2.
| [[na-]][[úpsa]]
| levigi [pri suno]
| Het.: up-tsi
|-
| 3.
| [[na-]][[wéksa]]
| deziri
| Het.: wek-tsi
|}
== Demanda / prása ==
{| {{Prettytable}}
| [[na-]][[jága]]
| kion fari, "kii"
| Kalm.: ya{{IPA|γɒ}}- #1
| Tejága Paolo je peóso?
| Kion faras Paŭlo je la hundo? #2
|}
{{Komento-2|
teksto1=#1: El: "The Nostratic Macrofamily", paĝo 596, punkto 468C|
teksto2=#2: Se Esperanto havus tian formon, oni dirus: Kias Paŭlo je la hundo?}}

[[Kategorio:Vortospeco]]