Kitakujo 

Prakitakaj trajtoj

Pronomoj

1.s.  
aku #1 Som.: anigu; Ger.: ich; Angl.: I [aj]
mu Esp-o: mi, Ido: me, ...
2.s.  
tu Lat.(id.): tu, Arm.: du
su Gr.: su
3.s.  
-  

Genroj

Vira -u fariĝu ina -a aŭ -i resp. infana -o!

Ekzemplo unua

Námi áku tiésa "René".  #1 "Nomo mia estas "René"."

nami Ger.: Name, Turk.: nam
tiesa:  
ti- Fin.: tehdä, Hung.: tenni  #2
es (radiko) Lat.: esse
-a el Sv.: kalla "voki", Sva.: kuwa "esti"

Ekzemplo dua

Ku tiésa temũ rúni?  #1 "Kiu estas tiu homo?"

ku Rus.: кто [kto], Hung.: ki; Lit.: kàs
temũ Fin.: tämä "tiu"
rúni Keĉ.: runa "homo"

Ekzemplo tria

Kalan tizíva temã íša?  #1 "Kie loĝas tiu virino?"

kalan:  
ka(-) kiu (ina)
-lan (lokativo) Ger.: Land
tizíva:
ti- v-u supre
ziv (radiko) Rus.: živu "mi loĝas/vivas", Sans.: jiva- "viva"
-a v-u supre
íša Heb.: iša "virino"

Ekzemplo kvara

Ka tiésa tla máma pe temõ bámbo?  #1 "Kiu estas la patrino de tiu infano?"

tla Angl.: the, Ger.: der, die, das & Fr./It./Hisp.: la
pe ?
tau Pld.: tau (to) "al"
temõ Fin.: tämä "tiu"
bámbo It.: bambino

Aldonoj / Gudájori

Vortoj / Sónori

Praa Senco Etimo Nuna Gramatigo
álta malsupro Turk.: alt ánćo alt'; altvo'
djómo stomako Hung.: gyomor śtingéli -djon, -djop, -djos
gána hepato Vj.: gan jákno, úpsi -gan, -gap, -gas
kaúsi kaŭzo Lat.: causa káwsu -kos; koas
kej {II} rajti Ĉi.: kĕ-yĭ na-tórna -kej-
ti-kéta foriri Kaz.: ketiw na-skéta, na-pojs-géja -ket
ti-kómsa komenci; eki Frc.: commencer na-kwánza, na-álka; na-fára ko-
lána ejo Tlng.: lan ajko -lan
ti-méka igi TokP.: mek-, Pat.: mek, (Klk.: ma-) me-, -intja me-
péa kapo Est.: pea, (Fin.: pää) péno, kepálo, -i pao-
simt #1 cent Ltv.: simt, simts (Lit.: šimtas) sínte #2  
vol {II} voli Esp-o: voli, Ger.: wollen, Lat.: volere, Okc.: voler na-vola; jao, maw voj-

Helflave estas markataj ĉiuj vortoj, kiuj nur iom ŝanĝiĝis.

Akcento

La Prakitaka havis du akcentomanierojn, nome puŝan kaj glitan.

La substantivoj, pronomoj kaj verboj akcentis sur la radiko.

Sed la adjektivoj akcentis puŝe sur la finaĵo kaj la tabelaj pronomoj akcentis glite sur la finaĵo.

Distingo kiel en ekzotaj lingvoj

La plej multaj dialektoj de la prakitaka distingis ĉe kelkaj verboj, ĉu la temulo estas viva estaĵo aŭ objekto.

Praa Senco Etimo Nuna Dialekto
ti-liéga kuŝi (pri viva estaĵo) Ger.: liegen na-lájga na-léjga
ti-lája kuŝi (pri neviva estaĵo aŭ objekto) Angl.: lie [laj] na-lája

Aldonaj finaĵoj

Parte eĉ ekzistis pliaj finaĵoj ĉe la substantivoj, nome:

Pliaj vokaloj

Ekzistis la tri pliaj vokaloj ä, ö, ü, kiuj poste malaperis jene:

© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 04.04.2017