Kitakujo 

Adpozicioj / bejdéturi

2. Prepozicioj, ordigitaj laŭ Esperanto / pìre-déturi bilpáŋari loŋ Esperanto

Ĉar Esperanto havas nur prepoziciojn ĉi tie nur gravas ties skemo. Do ĉi tie ankaŭ aperas postpozicioj en la Kitakaj tradukoj.

Tradukataj per prepozcioj

1. al duj Ĉin.: 对 [duì] Íti lagáma duj kwétu. Itino venis al la hejmo.
2. gu Irl.: gu (gus), Skotg.: gu Gogéja gu hógajko. Iru al lernejo!
3. ku(%) Pl./Slvk.: ku Paolo lalípta tapéton ku pérki. Paŭlo gluis tapeton al la muro.
4. anstataŭ iloke(#G) Sve.: i "en"
+ Lat.: locus
Ilóke témo godája ískon kítan! Anstataŭ tio donu ion alian!
5. antaŭ(L) píre'(*) Mn.Pr.: pirsdau,
Het.: piran
Vo teístua píresaj házu.
Lo tegáma píreku házu.
Émi tegéja píreket saodu.
Ni sidas antaŭ domo.
Ili venas antaŭ domon.
Ŝi iras de antaŭ ĝardeno.
6. antaŭ(T) pírei Pírei ic díno émi lagáma. Antaŭ unu tago ŝi venis.
7. apud nábi Pld.: na bi Ému tezíva nábi stácju. Li loĝas apud stacio.
8. uldítle(#) Ĉer.: u-li-di-tlv wásil uldítle apud domo
9. ĉe bej'(*) Ger.: bei [baj]
(k-u Aktk.: b´ey 'LOC')
Mu testéja béjsaj hewrúnu.
Émi tegáma béjku házu.
Vo telópa béjket púmu.
Mi staras ĉe amiko.
Ŝi venas al domo.
Ni kuras de ĉe arbo.
10. pśi Pl.: przy Mu testéja pśi hewrúnu. Mi staras ĉe amiko.
11. ĉirkaŭ ólke Vab.: olka Bámbori telópa ólke púmu. Infanoj kuras ĉirkaŭ arbo.
12. sírke Lat.: circa Bámbori telópa sírke púmu.
13. sírkei(T) Lo lákomáka sírkei ójnenśe óri. Ili ekmanĝis ĉirkaŭ unua horo.
14. da, de taw(|) Pld.: tau lit taw málko(#1) iom da lakto
15. de apa Sans.: ápa, Mes.: apa Ému tegáma ápa Berlíni. Li venas de Berlino.
16. ot Rus.: от [ot] Ému tegáma ot Berlíni.
17. watu(#2) Bim.: watu Útu laâka watu Dvíki. Utuo veturis de Dviko
18. dum bérti(#G) Som.: ber "tempo"
+ dif.k.: -t-
Ému lamáka bérti ojn óri. Li manĝis dum unu horo.
19. ekde isbéri Rus.: из [iz] + Turk.: beri Isbéri nudín mu tehéma házun. Ekde hodiaŭ mi havas domon.
20. ótai(#) Hung.: óta Ótai pasdín Íti sjehéma házun. Ekde morgaŭ Itino havos domon.
21. ekster is'(*) Rus.: из [iz]; Lit.: iš Paolu tezíva íssaj Berlíni.
Émo telénta ísku házu.
Íri tegáma ísket gerádi.
Paŭlo loĝas ekster Berlino.
Ĝi flugas el domo.
Irino venas de ekster urbo.
22. el
23. el(T) ísi Téme búku teésa ísi dikbátenśe gòdisínto. Ĉi tiu libro estas el la dekoka jarcento.
24. el(#3) ísot Rus.: из [iz] + от [ot] Ísot kvo teísna súvo? El kio konsistas akvo?
25. en en'(*) = Ému tezíva énsaj Berlíni.
Máji telópa énku házu.
Émi tegáma énket saodu.
Li loĝas en Berlino.
Majino kuras en domon.
Ŝi venas de en ĝardeno. (=el)
26. éni(T) Éni ic díno ému laéta kek áplorin. En unu tago li manĝis kvar
pomojn.
27. ĝis do(#4) Ukr.: do, Pl.: do (Skotg.: do) Lo teáka do Dvíki. Ili veturas ĝis Dviko.
28. háde(#G) Ind.: had    
29. inter an(a)mése Gr.: anámesa Íti lalájga anamése kum dádari kílniri. Itino kuŝis inter tri grandaj
kverkoj.
30. ántar'(*)(#5) Ind.: antara < Sans.: antarā Lo tezíva ántarsaj hewrúnuri.
Émi tekójva émon ántarku ísko.
Paj tetáka túldin ántarket túliri.
Ili loĝas inter amikoj.
Ŝi metas ĝin inter ion.
Li prenas tablon de inter
seĝoj.
31. je je = Je kvítomenśe óri ému sjegáma? Je kioma horo li venos?
32. kontraŭ pret'(*) Ltv.: pret Ému teístua prétsaj émi.
Jóhu tedánja prétku stíni.
Li sidas kontraŭ ŝi.
Joho batas kontraŭ muron.
33. krom álse(#G) Lat.: alius "alia" Álse śi-témo áte gotáka témon! Krom ĉi tio prenu ankaŭ tion!
34. ísre(#6) Rus.: из [iz] + Ger.:
außer [auser]
Ísre máso mu vojkáwpa pómsin. Krom viando mi aĉetos tomaton.
35. kun mêa(#7) Gr.: με, μ´ [me/m´],
Alb.: me, Ar.: ma´a,
Nub.: ma
Mu temáka sámlon mêa mútap(#8) áhhu. Mi manĝas supon kun mia
frato.
36. su(#7) Lit.: su Ému lasvápa su ísi. Li dormis kun ŝi.
37. laŭ(L) ílge(#9)(#G) Lit.: ilgai Gogéja ílge téme derógu! Iru laŭ tiu vojo.
38. laŭ loŋ TokP.: long Paj tegérsa loŋ solságo. Li laboras laŭ ordono.
39. malantaŭ anpíre'(*) Kor.: an-, Gr./Sans.: an- (a-)
+ Mn.Pr.: pirsdau,
Het.: piran
Ému testéja anpíresaj pérki. Li staras malantaŭ muro.
40. ajs'(*) Ltv.: aiz Ájssaj házu testéja párka púmu. Malantaŭ domo staras alta
arbo.
41. malgraŭ dac(#)(#G) Hung.: dac 'Trotz' dac témo / témol dac malgraŭ tio
42. per diŋ(#G) Ger.: Ding Míco nem temáka diŋ mákelori. Kato ne manĝas per manĝilo.
43. po jup(#G) Keĉ.: yupay 'zählen' Jup kum áblorin lo lamáka. Po tri pomojn ili manĝis.
44. por sve(#G) Ger.: Zweck [cvek] Témo teésa sve tu. Tio estas por vi.
45. svéi Svéi kek minútiri ému tetáka pílton. Por kvar minutoj li prenas
pilkon.
46. post pási Alb.: pas, Per.: paß Pási kekgóda ansáweśo émi lámóra. Post kvarjara malsano ŝi
mortis.
47. preter ohi Fin.: ohi Paolu lagáma óhi dáda kílni. Paŭlo venis preter granda
kverko.
48. pri ómpe Km.: å·mpii Lo latóka ómpe Újtu. Ili parolis pri Ujto.
49. tems(#G) Ger.: Thema Ému tegvára tems istúsu. Li babilas pri sensencaĵo.
50. pro koas(#G) Angl.: cause [ko:z] Ému teésa gjúpa koas nem-úkćo. Li estas stulta pro nelerno.
50. sen pa Alb.: pa Ému lavéenléga pa mákaso. Li enlitiĝis sen manĝaĵo.
52. sub alt'(*) Turk.: alt; Fin.: alta,
Est.: alt(#10)
Tálpori tezíva áltsaj zémi.
Êluko telópa áltku lápo-dáko.
Émi tegáma áltket túli.
Talpoj loĝas sub la tero.
Besto kuras sub foliaron.
Ŝi venas de sub seĝo.
53. zem'(*) Ltv.: zem Zémsaj téme hído teśúra réko. Sub tiu ĉi ponto fluas rivero.
54. super úpre'(*)(#11) Sans./Pli.: upari,
Bng.: upore(#12)
Léntmaśíno telénta úpresaj gerádi.
Émo telénta úpreku házuri.
Áplo tepáda úpreket saodu.
Flugmaśino flugas super urbo.
Ĝi flugas super domojn.
Pomo falas de super ĝardeno.
55. sur on'(*)(S) Angl.: on    
56. up'(*) Pld.: up, (op) Bámbo teístua úpsaj légo.
Ému tepúira úpku púmu.
Ísko tepáda úpket túli.
Infano sidas sur lito.
Li grimpas sur arbon.
Io falas de sur seĝo.
57. tra der Pld.: dörch Mu tegéja der dvári. Mi iras tra pordo.
58. úke(#)(#G) Keĉ.: uku 'Loch'(#13) úke stíni ¦ stínil úke tra muro ¦ tra muro
59. trans ánde Alb.: andej Ému tepláva ánde réko. Li naĝas trans rivero.
60. pérne Gr.: περαν [peran] Pérne réko tedzája káwri. Trans rivero troviĝas bovoj.

RIM: (*) Ili estas diferencigataj per: -saj (loko), -ku (al-movo) kaj -ket (de-movo).

(#) Ili estas kaj prepozicioj kaj postpozicioj.

(%) Funkcias ankau kiel kaza finaĵo kaj loka diferencigilo. (v-u (*))

(S) Tio estas slanga vorto.

(|) Ĝi esprimas apartenon.

(L) Loka senco, (T) Tempa senco

Tradukataj per postpozicioj

1. al dje Enc.: d'eʒ Mjákol dje gogéja! Iru al tendo!
2. hhósja(#1) Ĥan.: xosja(#2) Paolu zívajkol hhósja teména. Paŭo iras al loĝejo.
3. nja Nen.: n'aa', nyah 'to'
(√ nyah- 'at')
mul nja al mi
4. anstataŭ pjáse(#G) It.: piazza, Kr.: pjaca "loko" Wátul pjáse Paolu lagáma. Anstataŭ Ŭato venis Paŭlo.
5. antaŭ(L) mátwe'(*)(#G) Gr.: máti & Ind./Malaj.: mata Légol mátwesaj míco telájga. Antaŭ la lito kuŝas kato.
6. noátwe'(*)(#G) Kor.: nat & Ain.: nota Házul noátwesaj slónjo testéja. Antaŭ la domo staras elefanto.
7. oro-(4) Enc.: oro', orone,
orodo, oro'one
Wásil orone áwto testéja. Antaŭ la domo staras aŭto.
8. pírevo'(*) Mn.Pr.: pirsdau,
Het.: piran
Házul pírevosaj kílni testéja. Antaŭ domo staras kverko.
9. antaŭ(T) píreno Kúmdik kek gódiri píreno mu
labíretja.
Antaŭ tridek kvar jaroj mi
naskiĝis.
10. apud bóde Bd.: bodë légol bóde apud lito
11. bódvo'(*) Légol bódvosaj telájga mója míco. Apud la lito kuŝas bela kato.
12. nábivo'(*) Pld.: na bi Míso púmul nábivosaj tesvápa. Kato dormas apud arbo.
13. kújwe'(*)(#G) Kor.: kui Gátul kújwesaj Paolu tezíva. Apud strato loĝas Paŭlo.
14. uldítle(#) Ĉer.: u-li-di-tlv wásil uldítle apud domo
15. ĉe, flanke de béde Ur.: bedë (Lez.: p'ad,
Krz.: bad-ow, Bd.: bodë)
házul béde ĉe domo
16. bédvo'(*) Mútap(#3) hewrúnil bedvósaj testéja
peóso.
Flanke de mia amikino staras
hundo.
17. ĉe bejvo'(*) Ger.: bei [baj]
(k-u Aktk.: b´ey 'LOC')
Wápu ladzája derógul béjvosaj. Ŭapuo troviĝis ĉe vojo.
18. kódje-(4) Enc.: kod'e', kod'ene,
kod'ero, kod'e'one
Íti ladzája gátul kódjene. Itino troviĝis ĉe strato.
19. nô-(4) Enc.: nô'e, nône,
nôro, nô'one
Útu ladzája tóvul nône. Uto troviĝis ĉe lago.
20. púolwe'(*)(#G) Fin.: puoli Légol púolwesaj túldi testéja. Ĉe lito staras tablo.
21. dum úkte Ket.: ugde náktil úkte dum nokto
22. ekde béri Turk.: beri Ékenśel vítkuvonil(#D) béri Útu
áwton tehéma.
Ekde la dua de majo Uto havas
aŭton.
23. ótai(#) Hung.: óta Píŋenśel kwajskúvonil(#D) ótai
Práncu sjehéma gérson.
Ekde la kvina de septembro
Franco havos laboron.
24. ekster kim Ĥan.(S): kim(#4) Ému tla gerádil kim tezíva. Li loĝas ekster la urbo.
25. en bélwe'(*)(#G) Hung.: bél Mu lagéja házul bélweku. Mi iris en domon.
26. envo'(*) = Házul énvosaj telájga kívimo. En domo kuŝas ŝtoneto.
27. mjé-(4) Enc.: m´i´; m´in, min, men,
m´ine; m´ido; meon, m´ion
Wásil mjéne béla míco telájga. En domo kuŝas blanka kato.
28. súse-(4) Enc.: suse´; susene;
susero; suse'one
Dádal rúmul súsene peosimo
telájga.
En granda ĉambro kuŝas
hundeto.
29. téjwe'(*)(#G) Jap.: te & Vj.: tay, Km.: dai Kvon tu tehéma kézil téjwesaj? Kion vi havas en la mano?
30. ĝis kípe(#G) Ĉin.: kip 'erreichen' kwétul kípe ĝis hejmo
31. tjúbo-(4) Enc.: t'ubo´, t'ubone,
t'uboro, t'ubo'one
   
32. inter ántarvo'(*)(#5) Ind.: antara < Sans.: antarā Búkuril ántarvosaj pláto sjelájga. Inter libroj kuŝos folio.
33. jódwe'(*)(#6)(#G) Enc.: jode Ek śkápuril jódwesaj míco telájga. Inter du ŝrankoj kuŝas kato.
34. késwe'(*)(#6)(#G) Est.: kese (Fin.: keskus) Ek śkápuril késwesaj míco telájga.
35. kontraŭ pretvo'(*) Ltv.: pret Íti laístua Paolul prétvosaj. Itino sidis kontraŭ Paŭlo.
36. kun ólpe(#7)(#G) Mi Paolol ólpe kun(e kun) Paŭlo
37. laŭ(L) dóre(#8) Jap.: -dôri Gogáma śi-temel dórol dóre. Iru laŭ ĉi tiu vojo.
38. malantaŭ anpírevo'(*) Kor.: an-, Gr./Sans.: an- (a-)
+ Mn.Pr.: pirsdau,
Het.: piran
Paj pérkil anpírevosaj testéja. Li/ŝi staras malantaŭ muro.
39. ajsvo'(*) Ltv.: aiz Óće párka púmu testéja házul
ájsvosaj.
Malantaŭ domo staras tre alta
arbo.
40. fuó-(4) Enc.: fuo'; fuone;
fuoro; fuo'one
Házul fuóne lésu tedzája. Malantaŭ domo troviĝas arbaro.
41. ipókwe'(*)(#G) Sr.: ipócj [ipokx]® Śkápul ipókwesaj débu telájga. Malantaŭ ŝranko kuŝas polvo.
42. teho-(4) Enc.: teho', tehone,
tehoro, teho'one
Wásimil tehone tóvu tedzája. Malantaŭ dometo troviĝas lago.
43. malgraŭ dac(#)(#G) Hung.: dac 'Trotz' dac témo / témol dac malgraŭ tio
44. per éde(#G) Hur.: edë 'body, thing',
Ur.: edi 'thing'
hámaril éde per martelo
45. por kéjća Ĥan.: kɛʃa, keːʃa, kiːtʃɐ(#9) Témo mícol kéjća teésa. Tio estas por kato.
46. post anpíreno Kor.: an-, Gr./Sans.: an- (a-)
+ Mn.Pr.: pirsdau,
Het.: piran
Ékdik gódiril anpíreno mu sjetójpuletja. Post dudek jaroj mi pensiuliĝos.
47. pásno Alb.: pas, Per.: paß Kekgódal ansáweśol pásno émi lámóra. Post kvarjara malsano ŝi
mortis.
48. pro veŋ Ger.: wegen, Isl.: vegna Ému teésa gjúpa nem-úkćol veŋ. Li estas stulta pro nelerno.
49. sub altvo'(*) Turk.: alt; Fin.: alta,
Est.: alt(#10)
Míco lasvápa légol áltvosaj. Kato dormis sub lito.
50. ír(o)-(4) Enc.: ir', irone,
irodo, iro'one
Búmil írone lúhhori teziva. Sub tero vivas musoj.
51. írwe'(*)(#G) Kréto zémil írwesaj tezíva. Talpo vivas sub la tero.
52. super dáŋwe'(*)(#G) Mn.Pr.: dângus, Dangus Lésul dáŋwesaj línturi telénta. Super arbaro flugas birdoj.
53. éde-(4) Enc.: éde, ede, edene,
ededo, edeone
Lésul édene aéto lalénta. Super arbaro flugis aglo.
54. úprevo'(*)(#11) Sans./Pli.: upari,
Bng.: upore(#12)
Śkápul úprevosaj hámo tesvápa. Super ŝranko dormas araneo.
55. sur déswe'(*)(#G) Pld.: Dœz, Sak.: Dähds Gátul déswesaj śóśo telájga. Sur strato kuŝas leporo.
56. upvo'(*) Pld.: up, (op) Bámbo légol úpvosaj teístua.
Ému púmul úpvoku tepúira.
Ísko túlil úpvoket tepáda.
Infano sidas sur lito.
Li grimpas sur arbon.
Io falas de sur seĝo.
57. tra úke(#)(#G) Keĉ.: uku 'Loch'(#13) úke stíni ¦ stínil úke tra muro ¦ tra muro
58. trans -n vúke(#G) Sva.: -vuka "transiri, kruci" Gátul vúke paj lagéja. Li iris trans la straton.

RIM: (*) Ili estas diferencigataj per: -saj (loko), -ku (al-movo) kaj -ket (de-movo).

(#) Ili estas kaj prepozicioj kaj postpozicioj.

(L) Loka senco, (T) Tempa senco

(4) Ili havas 4 variaĵojn depende de tio, ĉu temas pri situo, al-direkto, de-direkto kaj laŭ-direkto.

Tradukataj per kazoj

Kelkaj prepozicioj alternative estas tradukeblaj per kazofinaĵoj.

Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 14.10.2017