Kitakujo 

Junkcioj / gùbec-sónori

1. Konjunkcioj / sàmbec-sónori

a) Bazaj / uráhari

Kitaka Senco Sinn Etimo
as kiel (kompare) wie Pld.: as, Afr.: as, Angl.: as
áte ankaŭ auch Sans.: ati
ŋok Nen.: ngoq (ngod°q)
édo oder Vask.: edo
enkos(#1) ĉar da, weil Gr.: εν [en], His.: en
+ Angl.: cause [ko:z]
hat do also Cig.(Lov.): hat, Hung.: hát
-kva kaj und Kor.: -kwa, MosesColumb.: kwaʔ
lik ol als var. de líga "egala"
lip(#2) oder Rus.: либо [libo]
lip … lip … aŭ … aŭ … entweder … oder …
méve(#3) sogar Cig.(Lov.): mevi
nem tik …
tar áte …
ne nur …
sed ankaŭ …
nicht nur …
sonder auch …
 
néte … néte … nek … nek … weder … noch … Hung.: nem + Sans.: ati
sem kiel (kompare) wie Ain.: sem
va kaj und Vj.: và, Heb.: va, (Ar.: wa/we,
Per.: wa, Turk.: ve)
va … va … kaj … kaj … sowohl … als auch …
źo, dźo(#4) kaj/aŭ und/oder Tlng.: joq [ĝok]

b) El aliaj vortospecoj / ísot kítari sóno-rúśiri

Kitaka Senco Sinn Etimo Komento
kitpúdaw alikaze andernfalls, sonst Lit.: kitas + Fin.: pudota  
koas témo pro tio deshalb    
pási témo post tio danach, darauf, dann    
píraw antaŭe zuvor Mn.Pr.: pirsdau, pirzdau, Het.: piran  
vákte kiam (ril.) als (zeitl.) Per.: vağti, Ind.: waktu,
Nub.: wákti, Ar.: wakt,
Alb.: vakt-i, Turk.: vakıt (vaktı),
Uzb.: vaqt
konverbo: -ges
"kompleksa infinitivo": na-√-pi; √-eni-pi

c) Tabelaj / tabelari

Kitaka Senco Sinn Etimo
témikos tial daher, darum Fin.: tämä + Angl.: cause [kôz]

2. Subjunkcioj / zèmbec-sónori

a) Bazaj / uráhari

Kitaka Senco Sinn Etimo Komento
ádan tamen dennoch, jedoch Gt.: aþþan  
bérti dum während Som.: ber + t Konverbo: -met
da ke dass Blg.: да [da]  
enkos(#1) ĉar weil Gr.: εν [en], His.: en + Angl.: cause [ko:z] Konverbo: -caŋ
prua Km.: pruah
úmpo Ling.: mpó
íbo se wenn Rus.: ибо [ibo] Konverbo: -mjon
ípe Angl.: if
ka(#2) ĉu ob Kor.: -kka, Jap.: -ka, Ind.: -kah  
luk kiam im Augenblick als Vj.: lúc  
pat se, kaze ke falls Sans.: pat-  
suj kvankam obwohl Ĉin.(Gab.): sui (Ĉin.: 虽 [suī], 虽然 [suīrán]) Konverbo: -wć (étjawć, búlawć)
tar sed aber Nep.: tara Konverbo: -man (díhawć)

b) El aliaj vortospecoj / ísot kítari sóno-rúśiri

Kitaka Senco Sinn Etimo Komento
asípe(#1) kvazaŭ als ob Pld.: as, Afr.: as, Angl.: as + Angl.: if  
jóŋkul béri ekde kiam seit Turk.: beri Konverbo: -kel
jóŋkul ótai Hung.: óta
do jóŋkuber ĝis kiam bis Rus.: до [do] Konverbo: -tejl
ilóke anstataŭ statt Sve.: i "en" + Lat.: locus Konverbo: -lok
ísre témo krom tio außerdem, obendrein    
ísrew krome außerdem Rus.: из [iz] & Ger.: außer  
kúlas efektive allerdings pruntetraduko laŭ Ger.: allerdings
(Ar.: kull + Est.: asi)
 
pa témo da(#2) sen tio ke ohne daß   Konverboj: -njeś kaj -guj
pási joŋkúber(#3) post kiam nachdem   Konverboj: -ćinejd kaj -gespas
píre(i) da(#4) antaŭ ol bevor   Konverbo: -gespir
sve (na-) por (-i) um zu Ger.: Zweck [cvek] substantiva infinitivo kun benefaktivo: √-eni-mut
sve da por ke damit    
témaw da(#5) tiel ke so daß    
témaw úftaw da(#6) tiel ofte ke so oft daß    

c) Tabelaj / tabelari

Kitaka Senco Sinn Etimo
joŋkúber kiam als Fin.: joka & Ind.: yang + Som.: ber

Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 16.09.2017