Kitakujo 

Sociolektaj numeraloj / Sóćari tàlu-sónori

1. Sociolektaj formoj de numeraloj / Sóćari ŋúpiri tàlu-sónorini

kíntua unua Gl.: cintu-, cintus 'first' (Par. Mn.Irl.: cét, cétna, Skotg.: chiad, Korn.: kensa [kensə];
Lat.: recens 'fresh, young', Gr.: καινος [kainos] 'new', Sans.: kaninas 'young')
śúsa Ur.: š(v)-usë (Par. Lez./Udi.: sa, Drg.: ca; Lk.: ca-; Avr.: co, Aĥ.: če-be,
And.: se-b; Cz.: sis, Gnĥ.: he-s; Bcb.: cḥa, Ing.: ca, Ĉeĉ.: cḥa-' 'one')
-ksan (Var.: -śan,
-śanj, -śaŋ)
de dek Fin.: -ksan, -ksän (en: kahdeksan '8', yhdeksän '9')
snewksan ok Eg.: snéwe + v-u supre
palksan naŭ Mingr.: palo, paluo, HNk.: pał, HBz.: pałëw, Mrg./Vmd.: pału + v-u supre
puolsínte #1 kvindek Finn.: puoli + Ltv.: simt
-mujn (Var.: -myn) #2 -dek Kom.: -myn (en: komyn '30', n'el'amyn '40', vetymyn '50', kvatymyn '60')
kum-mujn tridek Ĉerm.: kum + Kom.: -myn
nal-mujn kvardek Ĉerm.: nal, nalat + Kom.: myn
vit-mujn kvindek Kom.: vit, Udm.: vit' + Kom.: myn
-gajn -dudek Kim.: ugain, deugain, trigain, pedwar ugain, chweugain '20, 40, 60, 80, 120' #3
snew-gajn kvardek v-u supre
-jur -cent Nen.: yur 'hundred'
snew-jur ducent v-u supre
-deb mil Ted.: debū (Gll.: diba 'hundert')
tirdeb tri mil v-u supre

Sur ludaj kuboj / Úpsaj púklari kvútiri

Dum la kuba ludado oni uzas apartajn numeralojn.

Numeralo Senco Etimo Devena formo Senco
huk unu Keĉ.: huk    
õm #1 du Naŭ.: ome õmki kvar
jãm #2 tri Lak.: yámni jãmki ses
kãn #3 kvar Juk.: kan kãnki ok
po #4 kvin Gva.: po poki dek
wãk #5 ses Juk.: wak wãkõm #6 dek du

2. Apliko de la numeraloj / Jópseni tàlu-sónorini

a) Sociolektaj dekoj / sóćari śípuri

Ili sufiksas je -mujn. (Dialekte ekzistas la variaĵo -myn kun plia vokalo.)

  Kitake Komia #1 Udmurta Hungara Mansia
30 kum-mujn komyn kwamyn, kuamyn (harminc) (wat)
40 nal-mujn n'el'amyn (nyldon) negyven nälmen, naliman
50 vit-mujn vetymyn (vit´ton) ötven atpan
60 mot(#2)-mujn kva(j)tymyn (kuat´ton) hatvan xotpan
70   (sizimdas) (sizimdon) hetven (satlow)
80   (kökjamysdas) (t´amyston) nyolcvan (ńolsat)
90   (ökmysdas) (ukmyston) kilencven (ontəlsat)

La ekzemploj el Komia, Udmurta, Mansia kaj 2 el la Hungaraj venas el 'uaetym8x.html'. La hungaraj el 'Kaud. 31', paĝo 52. Kelkaj formoj el "Suomen ja sen sukukielten lukusanoista", paĝo 4-5. Verdaj el ambaŭ interretaj fontoj. Turkisaj el la libreto kaj la finn-lingva teksto.

Nur malmultaj dialektoj provas reguligi la skemon laŭ rangeco.

Eblas la jenaj rangoj:

  Kitake   Dzitaka
rangoj 2a 3a (#1) -
30 tir-mujn   tër-myn
40 dor-mujn nal-mujn nal-myn, nar-myn
50 vit-mujn   vët-myn
60 muc-mujn mot-mujn muc-myn
70 poŋ-mujn   poŋ-myn
80 wal-mujn   wal-myn, war-myn
90 kwajs-mujn   pajs-myn

RIM: La parenca Dzitaka metas ilin en la normalan sociolekton!

Ankaŭ eblus kombino kun -ksan ĉe 80 kaj 90, se nur gravas la rangeco.

  Kitake
80 snew-ksan-mujn
90 pal-ksan-mujn

b) Sociolektaj dudekoj / sóćari kúlmenori

  Kitake Dźiga rimarkoj
40 snew-gajn snőgajn, nőgajn  
60 tir-gajn tirgajn Ĝi estas la bazo por la rango pro la kimra: trigain.
80 dor-gajn dorgajn  
100 vit-gajn vitgajn, vitkajn, vikkajn  
120 muc-gajn mucgajn, muskajn  
140 poŋ-gajn poŋgajn, pōgajn  
160 wal-gajn walgajn, (waŋajn)  
180 kwajs-gajn kwääsgajn, kwääskajn  

RIM: La parenca Dźiga metas ilin en la normalan sociolekton!

Ankaŭ eblas kombino kun -ksan-, nome jene:

  Kitake
160 snew-ksan-gajn
180 pal-ksan-gajn

c) Sociolektaj centoj / sóćari síntiri

Ĝi devas esti kunmetata kun duarangaj numeraloj!

  Kitake  
200 snew-jur  
300 tir-jur  
400 dor-jur  
500 vit-jur  
600 muc-jur  
700 poŋ-jur  
800 wal-jur  
900 kwajs-jur  

d) Sociolektaj miloj / sóćari elífori

Ĝi devas esti kunmetata kun duarangaj numeraloj!

  Kitake  
2000 snew-deb  
3000 tir-deb  
4000 dor-deb  
5000 vit-deb  

Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 12.06.2017