Kitakujo 

"Basiswörter" des Kitakischen, Bazaj vortoj en la Kitaka

Ĉi tiu listo enhavas vortojn laŭ la tiel nomata Swadesh-listo. Vidu ankaŭ en la koncernan germanan vikipedian artikolon, kiu enhavas 100 vortojn: http://de.wikipedia.org/wiki/Swadesh-Liste (Atentu, ke la esperanta vikipedio enhavas etenditan liston kun 207 vortoj: http://eo.wikipedia.org/wiki/Listo_Swadesh)

1 ich mi mi, mo, mu; áki, áko, áku; ŋa v-u ĉe personaj pronomoj  
2 du ci, vi ti, to, tu; si, so, su; kámi
3 wir ni vo, naj (inkl.); ŋári, toj (ekskl.)
4 dieses ĉi tio téme, témo v-u ĉe tabelaj pronomoj  
5 jenes tio núje, nújo
6 wer kiu kve, míke, náne
7 was kio kvo, míko, náno
8 nicht ne nem, maj    
9 alles ĉio kúlo v-u ĉe tabelaj pronomoj  
10 viele multaj máŋari    
11 eins unu ojn, ic, pal v-u ĉe numeraloj  
12 zwei du ek, snew
13 groß granda dáda, máha, útana v-u ĉe adjektivoj  
14 lang longa dólga, úzuna  
15 klein malgranda tána, léka, bága, ćíkia; ćúta ćuta: neben: kurz / apud: mallonga
16 Frau virino íśi, záni, kváni; nájni; poáni v-u ĉe kazoj nájni: Auch: Dame / ankaŭ: damo
poáni: Vor Namen wie Esp-o: sinjorino /
antaŭ nomoj, kiel E-o sinjorino
17 Mann viro rúnu, náru    
18 Mensch homo rúno, gúmo    
19 Fisch fiŝo kálo, kíri v-u ĉe bestoj  
20 Vogel birdo léntu, sipóru
21 Hund hundo peóso, vôvaw
22 Laus laŭso zóri
23 Baum arbo púmu v-u ĉe arboj, plantoj  
24 Samen semo sájo
25 Blatt folio lápo, sájuro
26 Wurzel radiko t¸ápo, bóni
27 Rinde selo kúlti
28 Haut haŭto hífu, náhki v-u ĉe korpopartoj  
29 Fleisch viando máso  
30 Blut sango ásri, délo, véri  
31 Knochen osto káśti, kútu  
32 Fett graso táwku  
33 Ei ovo jájko, jájso, rúntu, kálenu  
34 Horn korno kírovo, roágu, gúrnu  
35 Schwanz vosto rêpu, ípu, néći  
36 Feder plumo ábru, túpru  
37 Haar haro búrvo, gáwro; njávi njávi: auch: Wollhaar / ankaŭ: lanugo
38 Kopf kapo déci, kepálo, -i, péno  
39 Ohr orelo kúju, rínri  
40 Auge okulo máti, míki  
41 Nase nazo sénki, náso, múju  
42 Mund buŝo kávu, sími, mómo, múlu, róu, ústu  
43 Zahn dento dánti  
44 Zunge lango líni, kálju, álupu, gáŋo  
45 Kralle ungego loápi loápi: neben: Tatze / apud: piedego
46 Fuß piedo páwtu, itsúku; rátu rátu: auch: Bein / ankaŭ: gambo
47 Knie genuo gónto, pósi  
48 Hand mano téjo, kézi, koáno; láku láku: neben: Arm / apud: brako
49 Bauch ventro búŋu, vámbu; béli béli: auch: Darm / ankaŭ: intesto
50 Hals kolo kúnku; kárku; môko kárku: auch: Nacken / ankaŭ: nuko
môko: auch: Kehle / ankaŭ gorĝo
51 Brüste mamo sísi, miélgi, njúnju, icíti, ráŋi, -u  
52 Herz koro tími, ksínu, dzírku  
53 Leber hepato jákno, úpsi  
54 trinken trinki na-píta, na-úpja v-u ĉe verbosistemo  
55 essen manĝi na-máka, na-éta  
56 beißen mordi na-háda  
57 sehen vidi na-máta, na-lúkima  
58 hören aŭdi na-kûla, na-náka  
59 wissen scii na-méda, vî  
60 schlafen dormi na-svápa, na-nújka, na-núma, na-náwsta  
61 sterben morti na-móra, na-kálma, na-r¸ája  
62 töten murdi na-mórintja, na-támpa  
63 schwimmen naĝi na-pláva  
64 fliegen flugi na-lénta, pjang; na-pátla na-pátla: auch: fliehen / ankaŭ: fuĝi
65 gehen iri na-géja, na-ména, na-énda  
66 kommen veni na-gáma, na-dójda  
67 liegen kuŝi na-lájga  
68 sitzen sidi na-ístua, na-wáśa  
69 stehen stari na-stéja  
70 geben doni na-dája, na-jépa  
71 sagen diri na-díha, na-néna, na-héla  
72 Sonne suno ínti, tógo, sémsi    
73 Mond luno mêni, híli    
74 Stern stelo hújlu    
75 Wasser akvo súvo, vési, vári    
76 Regen pluvo rájno, svási, ásći    
77 Stein ŝtono kívi    
78 Sand sablo sánto    
79 Erde tero zémi, búmi    
80 Wolke nubo mégi, álpsi    
81 Rauch fumo àpi-mígli, múhhu    
82 Feuer fajro ápi, ógoni, kícu, púru    
83 Asche cindro áśi    
84 brennen bruli na-déga, na-tápa, na-wárna, na-púrna    
85 Pfad pado púteko, pútimo    
86 Berg monto góri, sári    
87 rot ruga rúda, kélva v-u ĉe koloroj  
88 grün verda zólta, lúga; sánja sánja: auch: blau / ankaŭ: blua
89 gelb flava géla, śára; bláva bláva: auch: bläulich / ankaŭ: blueta
90 weiß blanka béla, júrka; búruma búruma: auch: grau / ankaŭ: griza
91 schwarz nigra kára; kúkua kúkua: auch: dunkel, finster / ankaŭ: malhela
92 Nacht nokto támso, ráku, nákti, nát¸i    
93 heiß varmega kálna, dága    
94 kalt malvarma mírza, círa    
95 voll plena péŋa, śíka    
96 neu nova núra    
97 gut bona héva, ósda, tóva; jáwka   jáwka: neben: lieb / apud: kara
98 rund ronda rátama    
99 trocken seka kúsa, śáwsa    
100 Name nomo námi, rínu, séno    

Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 23.08.2012