Kitakujo 

Bestoj / êlukori, mímbori, úmbukori

êluko(#1) besto Fin.: elukka(#2)
kóno Vj.: con [k-]
mímbo Gua.: mymba
úmbuko(#3) Sva.: -umba '(er)schaffen' ("krei")
miálo bruto Mn.Irl.: míl, Kim.: mil(#4) & Mong.: мал [mal]
újwo Ajm.: uywa
tójlo juna bruto Mong.: төл [töl]

a) Birdoj / línturi, sipóruri, véksori

líntu birdo Fin.: lintu
sipóru Heb.: sipor
vékso Ĉjn.: vé'késo (vé'kése)

Listo

Ĉe vortoj, kies baza formo havas la finaĵon -i aŭ -u, interŝoviĝas ś, por ke la distingo de la specio disde la virbirdo resp. birdino restu ebla.

adíku karibuo Alg.: adik            
aéto aglo Gr.: αετοϛ [aetós]
& Hav.: aeto
aéti aglino aétoko aglido aétu viraglo
sléćo Itelm.: слэч sléći sléćoko sléću
taguáto Gua.: taguato taguáti taguátoko taguátu
bájuko(#1) cigno Ĉin.: bái (báisè) + -uk- bájuki cignino bájukoko cignido bájuku vircigno
ćwépu(#2)(#S) kolombo Aĉum.: ču?épu,
(PR) čawēpu
ćwépuśi kolombino ćwépoko kolombido ćwépuśu virkolombo
goako korvo Bal.: goak goaki korvino goakoko korvido goaku virkorvo
háni(#S) ansero Est.: hani, Fin.: hanhi hániśi anserino hánoko anserido hániśu viransero
hiúlu(#S) strigo Etr.: hiuls hiúluśi strigino hiúloko strigido hiúluśu virstrigo
hovéśi galinago Ĉjn.: hove'še hovéśiśi galinagino hovéśoko galinagido hovéśiśu virgalinago
hhaléwi(#3)(#S) mevo Enc.: xałeu, xal'ew, xalew hhaléwiśi mevino hhaléwoko mevido hhaléwiśu virmevo
kérko koko Gr.: κερκοϛ [kérkos],
Mn.Irl.: cercc
kérki kokino kérkoko kokido kérku virkoko
kôndo Sng.: kɔ́ndɔ̀ kôndi kôndoko kôndu
kúcu(#S) meleagro Juk.: cutz [kutc] kúcuśi meleagrino kúcoko meleagrido kúcuśu virmeleagro
kúklo kukolo Lat.: cuculus, It.: cucolo,
Pl.: kukulka, Esp-o: kukolo,
kúkli kukolino kúkloko kukolido kúklu virkukolo
kúrki(#S) gruo Fin.: kurki kúrkiśi gruino kúrkoko gruido kúrkiśu virgruo
mesóki(#S) hirundo Ĉjn.: mésó'ke mesókiśi hirundino mesókoko hirundido mesókiśu virhirundo
péśki(#4)(#S) Fin.: pääsky(nen) péśkiśi péśkoko péśkiśu
ŋáŋu anaso Nenc.: ŋa''ŋu ŋáŋiśi anasino ŋáŋoko anasido ŋáŋiśu viranaso
śináti(#S) Ger.: schnattern śinátiśi śinátoko śinátiśu
réwni perdriko Itelm.: рэвнэ réwniśi perdrikino réwnoko perdrikido réwniśu virperdriko
válu(#S) falko Isl.: valur váluśi falkino váloko falkido váluśu virfalko

ípko ovo (de birdo) Sr.: iipx [îpx/]    
ábru plumo Ak.: abru    
túpru Niv.: tup-r // thup-r    
túpsu beko Keĉ.: tupsa; tupsay na-túpsa beki

b) Fiŝoj / kálori, kíriri

kálo fiŝo Fin./Est.: kala(#1) & Som.: kalluun
kíri Sum.: kir (gir)

Listo

behháno sturgo Enc.: bexana (bexena, béhanna, behánna)
brúnsi ploto Mn.Pr.: BRÛNSÊ, brunse
ćánri karpo Geo.: tsch´anari
játu tinuso Fiĝ.: yatu
kéwćo salmo Itelm.: ӄэвч
kúdu ezoko Mez.Ket.: 4qu:də (Ket.: 4qur')
sláŋto(#1) haringo Snĉ.: sl-ang´ët
śóku ŝarko Juk.: xoc [šok]
tádju petromizo Enc.(Ch): tád'u, (Enc.(B): tasu)
wéći perko Snĉ.: weči

c) Amfibioj / dówukori, dowéltukori, zemsúvukori

Enkonduko

dówuko(#1) amfibio Ĉin.: [dōu] 'all, both' ("ĉiuj, ambaŭ"), Kant.: dêu3 'Paar' ("paro")(#2)
dowéltuko(#3) vidu supre + Hung.: élet
zemsúvuko(#4) Ltv.: zeme + Kaz.: suw

Specioj

krúpi bufo Ltv.: krupis
kvápo rano Ger.: Quappe
mínu Ĉin.(Gab.): [mìn] (Ĉin.: [měng])
walósi Ĉer.: wa-lo-si

d) Reptilioj / krúntukori

jóvo testudo Dak.: yovo [jøvø]
kérmi serpento Fin.: käärme
lísko lacerto Fin.: lisko(#1)
méśo krokodilo Eg.: msḥ [mesh]

e) Mamuloj / sísukori, dítukori, déjukori

déjuko mamulo Ltv.: dēt, dēju
dítuko Vask.: diti
sísuko Ger.: Zitze & Ind.: susu
sákimuko(#1) marsupiulo Gr.: σακκος [sakkos], Lat.: saccus, Ger.: Sack & Fin.: säkki

Listo

aćáku muso Ajm.: achaku          
lúhho Irl.: luch [lux] (gs.: luiche,
npl.: ~a, gpl.: ~)
lúhhi musino lúhhu virmuso  
advo ĉevalo Mong.: адуу [aduu] ádvi ĉevalino ádvu virĉevalo  
íko Gr.(Äol.): ίκκος [(h)íkkos](#1) íki íku  
alépu virvulpo Gr.: αλεπου [alepoú] [-u] alépi vulpino alépoko vulpido  
ánro leopardo Amh.: anär ánri leopardino ánroko leopardido  
balámo jaguaro Kiĉ.: balam /b'a:lam/ balámi jaguarino balámu virjaguaro  
náwlo Map.: nawel náwli náwlu  
báluko blankfrunta
ĉevalo
Angl.: ball, Kim.: bal, Gt.: bala
+ Fin.: -uk (el: elukka)
         
bárgo porketo Vask.: bargo          
bárso tigro Mong.: барс [bars] bársi tigrino bársu virtigro  
bígodi gulo Enc.: bígod'i, biggod'i, biggoddi (bigud'i)          
bóglo urso Enc.: bôgl'a, bôgl'ä bógli ursino bóglu virurso  
dáwto Geo.: datvi dáwti dáwtu
búznu virkapro Cig.: buzno; buzni búzni kaprino búznoko kaprido  
ćério apro Vask.: txerri (zerri) ćérii aprino ćériu virapro Var.: céri,
céro, ćéro
ćigósi mustelo Alg.: cigosi [ĉ-]          
ćímu lupo Aĉum.: čimmu (dial.) č'immu ćími lupino ćímoko lupido  
vájlo Irl.Ogham: vail vájli vájloko
ćútu azeno Ajm.: ch'utu ćúti azenino ćútoko azenido  
dâglo(#2) simio Ted.: dagel dâgli simiino dâgloko simiido  
ópso Ĉeĥ.: opice, Kr.: opica, Pld.: Aap [åp] ópsi ópsunjo  
dévo kamelo Turk.: deve dévi kamelino dévu virkamelo  
dèvánro(#3) ĝirafo Turk.: deve + Amh.: anär dèvánri ĝirafino dèvánroko ĝirafido  
gúmro hipopotamo Amh.: gumarre gúmri hipopotamino gúmroko hipopotamido  
ímźo kanguruo Mong.: имж [imĵ] ímźi kanguruino ímźu virkanguruo  
jamkáw(#4) sireno Ngan.: jam, Nen.: jamʔ & Eg.: jám, Sem.: yam, Jid.: jam + kaw          
jánsu bubalo Ĉer.: yv-su, ya-ni-sa          
káto kato = káti katino kátoko katido  
míco Ger.: Mietze & Keĉ.: misi, Juk.: mìis & Kaz.: mysykh míci mícu virkato  
njáwkuko Vog.: ńawg-, Fin.: nauku-, Hung.: nyávog njáwkuki njáwkukoko katido  
kaw bovo Pld.: Kauh, Angl.: cow, Sur.: kau káwi bovino káwoko bovido Var.: góvo,
gávo.
kéhho cervo Kiĉ.: queh, quieh /kex/ kéhhi cervino kéhhu vircervo  
kréto talpo Pl.: kret kréti talpino krétu virtalpo  
tálpo =          
kúći porkino Keĉ.: kuchi, Ajm.: khuchi kúću virporko kúćoko porkido  
lábu leono Ak.: labbu lábi leonino láboko leonido  
lákru sciuro Niv.: laq-r          
lósu alko Jid.: loß          
lújsi linko Mn.Pr.: luisis, Luysis          
májmo homsimio(#5) Cig.(Lov.): majmo (Pl.) majmura májmi homsimiino      
nijálo kaprikorno Amh.: nïyala nijáli kaprikornino nijáloko kaprikornido  
núklo kuniklo A.Sor.: nukl núkli kuniklino núkloko kuniklido  
ombópi vesperto Gua.: mbopi         Var.: bópi,
mópi.
óvico ŝafo Rus.: овца [ovca], Pl.: owca, Lat.: ovis óvici ŝafino óvicoko ŝafido  
peóso hundo Rus.: пёс [pjos], Pl.: pies, A.Sor.: pos peósi hundino peósu virhundo  
vôvaw(#6) Ger.: Wauwau          
róco rato Cig.: roco róci rato rócu rato  
sárvo kapreolo Hung.: szarv 'horn', Fin.: sarvi, Est.: sarv sárvi kapreolino sárvu virkapreolo  
sjéljo boaco Ket.: s´ɛl´, 4s´ɛl´, 4sɛl´ 'Rentier' sjélji boacino sjélju virboaco  
slónjo elefanto Pl.: słoń (Sor.: słon, Rus.: слон [slon]) slónji elefantino slónju virelefanto  
śóśo leporo Cig.: šošoj (Pl.) šošoja, schoschov śóśi leporino śóśu virleporo  
tláni cervo Niv.: tlani          
vónućo mefito, skunko Rus.: вонючка [vonjúĉka]          

f) Enakvaj mamuloj / zemsúvari sísukori

éskwi foko Snĉ.: ?esxw
hhálmi delfeno Mong./Burt.: xalim 'whale'
kwénso baleno Snĉ.: qwënës

g) Insektoj / móhuri

císki lignovermo Vask.: sis-ka (Bcb.: c.oc.)
cócu akrido Bcb.: c.oc. (Vask.: sis-ka)
embéru(#1) tabano Gua.: mberu
hési muŝo Ĉjn.: hése
ímpi abelo Ger.Dial.: Imp
mèdzilìhuko(#2) Fin.: mesi, Hung.: méz & Jap.: mitsu + Sans.: lih
hómaho moskito Ĉjn.: hóomaho, hóoma
kámlu burdo Mn.Pr.: kamus, camus (l el Ger.: Hummel)
ksúmo(#3) Itelm.: °kzumh
źúmźi Jid.: shúmshe
kútvo pediko Ind./Fiĝ./Rap.: kutu, Tag.: kûto(#4)
lépko(#5) papilio Hung.: lepke(#6)
pilpíntu Ajm.: pilpintu
mádo verm(et)o, raŭpo Ger.: Made, Fin.: mato*
meśkéso cimo Ĉjn.: meškeso
mitóko kokcinelo Mi
móhu insekto Ngan.: mou
mórvi formiko Mn.Rus.: моровий [morovij] (m), Dgsp.: morwi-o-
néŋo kulo Enc.: nenag, neneggo, nénoggo
vármu Lit.: varmas
ninánku lampiro Ajm.: ninanqu
tájki pulo Ain.: taiki
vósi vespo Sor.: wosa
zóri laŭso Vask.: zorri

h) Araneo kaj parencoj / hámori va máklori

hámo araneo Maj.: ham, (am)
têlu skorpiono Tam.: teel

i) Kankroj / krápuri

krápu kankro Fin.: krapu

j) Moluskoj / meákukori

batátkuko okpiedulo Vj.: bát, Kant.: bad3, Taj.: bpäät(#1)
+ Dolg.: атак [atak](#2) + sufikso
bat-itsúk-uko vidu supre
+ Ĉin.(Gab.): [tsuk] (Ĉin.: [] "foot; leg")(#3)
+ sufikso
káju konko Jap.: kai
kújto sepio Fiĝ.: kuita
skímkwi(#4) oktopodo Snĉ.: sqim´ëk´w
tálbi ostro Tag.: talabá

k) Vermoj / ćérmori

ćérmo vermo Cig.(Fin.): tʃermo

l) Bestaj korpopartoj / êlukari bàdu-déjlori

ábru plumo Ak.: abru
túpru Niv.: tup-r // thup-r
fákso kolharoj, kolhararo Isl.: fax 'Mähne'
gálu flugilo; naĝilo Vask.: he-gal, Bur.: gʌl-gi
hálci ungego Vask.: haltz
hífu haŭto Jap.: hífu(#1)
náhki Karl./Fin.: nahka
ihhápu maĉostomako Sr.: ixáp [iháp]®
ípu vosto Sr.: iip [îp]®, ipajö [ipaxw]® (Pl.) iipcoj [îpkox]®
néći Snĉ.: neč
rêpu Kr.: rep, Ser.: реп [rep]
jáśmo naĝilo Sr.: yazim [jašim]
plávelo Rus.: плавать [plavatj], Ukr.: плавати
[plavaty, plawaty], Slvk.: pláv/ať (-am) + suf.
gúrnu korno Nub.: gurún (Ar.: guruwn)
kírovo Ain.: kirau(#2)
roágu Rus.: рог [rog], Lit.: ragas, Ltv.: rags
jút-elo sentilo Ltv.: jûtu, jûti, jût; jûtâm ¦ jutu; jutâm,
Lit.: jutau (Ltv.: just, Lit.: jùsti) + suf.
kóbu felo Enc.: koba, koba, kóba
ompóso Ling.: mpóso
loápi piedego, ungego Lit.: lopa, Rus.: лапа [lapa], Mn.A.Ger.: lappo, Kur.: lapk(#3)
mágli mamo de besto Vog.: мāгыл [mâgyl]
njólo rostro Vog.: нёл [njol] 'nose'(#4)
nódjo lanugo Enc.: nod'o 'Daunen'
rági karno Vask.: a-ragi, ha-ragin
táti pikilo Gua.: tatĩ;*
túpsu beko Keĉ.: tupsa; tupsay
zínjo eburo Kos.: i|zinyo [3,ama] 'Zahn'

V-u ankaŭ sub korpopartoj.

m) Rilataĵoj / bécasori

jájko ovo Pl.: jajko
jájso Rus.: яйцо [jajco]
kálenu Nahl.: kâllen
rúntu Keĉ.: runtu

V-u sub son-verboj primaraj.

n) Loĝejoj / zívajkori

góli kavaĵo, kavejo, truo Alb.: gólle
pésko(#1) nesto Fin.: pesä, Hung.: fészek(#2)
vóheso (Var.: vohéso (alia akcento!).) Ĉjn.: vôhe'so
sójli kavaĵo, kavejo Arm.: soyl

o) Movmanieroj / páwkváwori

na-énda iri Sva.: kw-enda(#1)
na-géja Ger.: gehen
na- hhóźa Mn.Rus.: хожю [ĥoĵu]
na-ména Fin.: mennä, Hung.: menni(#2)
na-péra Rus.: переть [perétj]
na-drjápa grimpi Irl.: dreap [drjap]
na-púira Ĉerm.: pu, Fin./Est.: puu + Mong.: ирех [ireĥ]
na-krúnta rampi Mand.: kuruntu
na-lénta flugi Fin.: lentää
na-pláva naĝi Rus.: плавать [plavatj], Ukr.: плавати [plavaty], Slvk.: plavať
na-súza Uzb.: suzmoq
na-príga(#3) salti Rus.: прыгать [prygatj]
<

Al la sekva ĉapitro
15.11<.2021