Kitakujo 

Farto / Géjto

a) Ĝeneralaj esprimoj / sómari bájiri

nagéjta farti Ger.: geht's(#1) géjto farto
ájpa ema Fin.: taipumus ájpo emo

b) Farto / géjto

ansâwa malsana Kor.: an-, Gr./Sans.: a(n)- + Kaz.: saw ansâwo malsano
sájra Fin.: sairas sájrulo malsanulo
udaníla Ĉer.: u-da-ni-la udanílulo
sâwa(#1) sana Kaz.: saw sâwo sano
térva Fin.: terve térvi
wárwegva malbonfartega Jap.: warui + Ĉer.: -egŭ-    

Vidu ankaŭ sub malsanoj kaj emocioj.

c) Emoj / Ájpori

gvárajpa babilema Rus.: говорить [gëvarítj] gvárajpo babilemo
léwajpa drinkema Sva.: ku-lewa léwajpo drinkemo
mákajpa manĝema Ind.: makan mákajpo manĝemo
pítajpa trinkema Rus.: пить [pitj] pítajpo trinkemo
svápajpa dormema Sans.: svápiti svápajpo dormemo

d) Rilataj verboj / Bécari gèra-sónori

naájpa emi Fin.: taipumus
nakájna + -tap(#1) / -wep(#2)(#3)(#4)(#5) / -ge(#6) esti, havi Keĉ.: kay & Ar.: kân(#7), Malt.: kein
(kun-, kon-, kien-) & Naŭ.: ca /ka/

Frazoj / Tókomori

Kun supra verbo Traduko Kun kutima kopulo resp. verbo
Bóku tekájna émutap. Li estas malsata., Li havas malsaton. Ému teésa bóka.
Bóku tekájna émuwep.
Társu lakájna Paolutap. Paŭlo estis soifa., Paŭlo havis soifon. Paolu laésa társa.
Társu lakájna Paoluwep.
Ájpo tekájna Ítitap nadánsa. Itino emas danci. Íti teájpa nadánsa.
Ájpo tekájna Ítiwep nadánsa.
Bróno lakájna Wátutap. Vatuo kompatis., Vatuo bedaŭris. Wátu labróna.
Bróno lakájna Wátuwep.
Múge tekájna tépaw.(#1) Al mi varmas. Múge teésa tépaw.(#1)
Múge tekájna mírzaw.(#2) Al mi malvarmas. Múge teésa mírzaw.(#2)
Múge tekájna sájra pénopi.(#3) Al mi la kapo doloras. Múge péno teompása.
Múge teompása péno.(#4)
Mútap tekájna ompási pénoni.(#5)

En kelkaj dialektoj

En kelkaj dialektoj sen la kazo je -wep anstataŭ la supre menciitaj finaĵoj estas uzata konstruo kun la prepozicio gu, daodo, laŭ kornvala modelo kun la prepozcio „dhe“, ekzemple „Yma nown dhym“ "Mi malsatas." (laŭvorte "Estas malsato al mi.") [Laŭ Kauderwelsch Band 206, "Kornisch Wort für Wort", paĝoj 47, 48, 144 kaj 145.].

Gu mu(#1) tekájna bóku. Mi malsatas.
Dao mu(#1) tekájna bóku.
Do mu(#1) tekájna bóku.
Gu mu(#1) tekájna ompáso búŋupi.(#2) Mia ventro doloras.
Dao mu(#1) tekájna ompáso búŋupi.(#2)
Do mu(#1) tekájna ompáso búŋupi.(#2)

Do per tio povas esti esprimataj malsato, soifo, timo, malvarmumo, doloroj (kiel ekz. kapdoloro, ventrodoloro) kaj emo.

Al la sekva ĉapitro
13.10.2021