Kaŭzativo kaj fientivo / sùjvo-kéno va bul-kéno
Afiksoj
| me- |
-ig- |
kaŭzativo |
Angl.: make [mejk] "fari; igi" |
megéjajed(#1) |
sendinte |
Me-kéno |
sùjvo-kéno |
| -intj- |
Lit.: -inti |
géjintjajed(#1) |
Intja-kéno |
| -pj- |
varianto de -pi- "-i, -iz-, -ig-" |
na-seúrpja |
meti, sidigi |
Pja-kéno |
| ve- |
-iĝ- |
fientivo |
Ger.: werden [v-] "iĝi; -os" |
vetlústaź(#K) |
dikiĝante |
Ve-kéno |
bul-kéno |
| -etj- |
Rus.: -еть [itj] |
tlústetjaź(#K) |
Etja-kéno |
- #1: Laŭvorte „iriginte“. Modelo por tio estas la mongola vorto „явуулаад“ [javuulaad], kiu konsistas el
la morfemoj „яв“ [jav] (radiko de „явах“ [javaĥ] "iri"), „-уул“ [-uul] (kaŭzativo) kaj „-аад“ [-aad] (konverba sufikso).
- #K: Jen plia konverba konstruo.
Varia tipo
Por la kaŭzativo ekzistas krom tio varia tipo, kiu foje aperas sufikse, foje kiel miksaĵo.
| --ejr-(#1) |
-ig- |
Kopt.: ⲉⲓⲣⲉ [eire] |
Íti teéjtra bâmbin.(#2) |
Itino nutras bebon. |
| na-kújsejra(#3) |
redukti |
| rapkéjro(#4) |
tabuo |
- #1: La uzo de verbo por "fari" (na-éjra) kiel helpa verbo kompareblas parte kun la uzo de Os.: кӕнын post la ĉefa verbo(#OS).
- #2: La vorto te-éjtra estas estanteco el na-éjtra "nutri", kreita mikse el na-éta "manĝi".
- #3: El kújsa "mallonga". Sinonimoj estas na-kújsma kaj na-leróba (el mallongigo le- "malgranda", el léka "malgranda").
- #4: Substantivo el na-rápka "eviti".
- #OS: Laŭ la artikolo 'Ossetian Grammar', paĝoj 44 (dosiere 48), en la angla lingvo (trovita kaj elŝutita 2025-09-25).
Memstaraj verboj
| Sen aparta senco |
| na-búla(#1) |
iĝi |
Baŝ.: булыу [bulıw](#2) |
Útu tebúla tlústa. |
Utuo iĝas dika. |
| Útu tebúla tlústaksi. |
| na-tápta(#3) |
Ltv.: tapt, Lit.: tapti |
Paolu latápta mója. |
Paŭlo iĝis bela. |
| Paolu latápta mójaksi. |
| na-péjra(#4) |
igi |
mallonge el -pj- "-ig-" kaj na-éjra "fari" |
Tu tepéjra mun śúda. |
Vi igas min feliĉa. |
| na-pśújva |
mallongigo el na-pśisújva "kaũzi" |
Tu tepśújva mun śúda. |
| na-pśisújva(#5) |
kaũzi |
el pśi "ĉe" kaj sújvo "kaũzo" |
| na-róba(#6) |
fari |
Pl.: robić, Slvk.: robiť, Ukr.: роби́ти [robýty] |
na-daróba(#7) |
kreskigi |
| Kun aparta senco |
| na-góna |
iri > iĝi |
Pld.: gahn [gån] |
na-káputa-góna(#8) |
difektiĝi |
| káputaksi na-góna(#8) |
- #1: La kombino kun konverbo, do -ź tebúla havas signifon similan al ko- "ek-". Krom tio ankaŭ ekzistas la afiksoj ve- kaj -etj-. Krome ĝi estas kombinebla kun mallongigoj de kelkaj adjektivaj radikoj, kiel ekz. dáda "granda", mallonge da- fariĝas nadabúla "kreski", léka "malgranda", mallonge le- fariĝas nalebúla "ŝrumpi".
- #2: Ĝi ne nur signifas "esti", sed ankaŭ "iĝi" depende de la kunteksto. La Kitaka ne transprenis ĉi tiun variecon.
- #3: Havas mallongan varianton -apt-.
- #4: Parte inspirita de la angla traduko de igi per to make (krom 'to cause to be, to cause to do'), laŭ 'igi', en la angla Vikivortaro.
- #5: Inspirita de Ger.: verursachen, el Ursache.
- #6: Kaŭzative uzata kun mallongigo el iu radiko.
- #7: El mallongigo da- "granda", el dáda "granda".
- #8: Sed pli ofte oni uzas: na-kapút-etja aŭ na-ve-kapúta. Plia varianto estas kapútaksi nabúla.
Vidu ankaŭ al la ĉapitroj pri kopulaj verboj, helpaj verboj, faro, ago kaj kaŭzo, kvazaŭkaŭzativo.
Al la sekva ĉapitro
Kreita 02.07.2026, ŝanĝita 11.07.2026